Bandaríski hluta­bréfa­markaðurinn hefur haldið sjó þrátt fyrir stríðsátök, endur­nýjaðar tolla­hótanir og sveiflur á olíu­markaði. Undir yfir­borðinu er myndin þó mun óró­legri. Þetta kemur fram í markað­s­pistli Wall Street Journal í gær , sem ber heitið „Eitt­hvað undar­legt leynist undir yfir­borðinu á hluta­bréfa­markaðnum.“ Í pistlinum er bent á að helstu vísitölur séu ekki endi­lega að gefa rétta mynd af stöðunni á markaði um þessar mundir. VIX-vísi­talan, sem oft er kölluð ótta­vísitalan og mælir vænt flökt S&P 500-vísitölunnar næstu 30 daga, stendur í um 17,5 stigum, sem er undir langtíma­meðaltali. Á yfir­borðinu virðist markaðurinn því til­tölu­lega ró­legur. En þegar horft er á hvað fjár­festar greiða fyrir að verja sig fyrir miklum sveiflum í einstökum hluta­bréfum blasir önnur mynd við. VIXE­Q-vísi­talan, sem mælir væntar sveiflur í einstökum hluta­bréfum innan S&P 500, er yfir 50 stigum. Sveiflur í einstökum hluta­bréfum eru jafnan meiri en í vísitölunni í heild, enda jafna hreyfingar hluta­bréfa hver aðra að hluta út. Munurinn á þessum tveimur mæli­kvörðum hefur hins vegar aldrei verið meiri. Scott Rub­ner, sér­fræðingur hjá Cita­del Secu­rities, segir þetta ekki endi­lega þýða að fjár­festar búist við einu stóru áfalli sem felli allan markaðinn. Þeir hafi hins vegar miklar áhyggjur af til­teknum félögum og geirum. Þar er fyrst og fremst horft til svo­kallaðra skriðþunga­bréfa, ekki síst hluta­bréfa í ör­gjör­va­fram­leiðendum og öðrum félögum sem hafa hækkað mikið vegna væntinga um gervi­greind. Þau hafa sveiflast skarpt eftir því sem trú fjár­festa á gervi­greindar­bylgjuna hefur aukist eða minnkað. Veikari breidd á markaðnum Svipaða mynd má sjá í ein­faldari mæli­kvarða: breidd markaðarins. Með því er átt við hversu mörg hluta­bréf taka þátt í hækkunum eða lækkunum vísitölunnar. Jon­a­t­han Krins­ky, tækni­greiningar­sér­fræðingur hjá BTIG, bendir á að munurinn á þróun S&P 500-vísitölunnar og þróun meiri­hluta hluta­bréfanna í vísitölunni hafi sjaldan verið meiri. Það sem af er ári hafa verið 52 við­skipta­dagar þar sem S&P 500 fór í eina átt en meiri­hluti hluta­bréfanna í vísitölunni í hina. Það jafnar fjöldann árið 2000, þegar tækni­bólan var í há­marki, og er þriðji mesti fjöldi slíkra daga á þessari öld. Þar sem júlí er ekki lokið er lík­legt að árið 2026 slái metið. Slík frávik geta stundum verið heil­brigð merki um að nýr geiri hafi tekið við keflinu á markaði en þau geta líka verið viðvörun um að hækkunin hvíli á of fáum stoðum. Á árunum 2023 og 2024 var skýringin að stór tæknifélög voru nánast eina sagan á markaðnum. Nú er myndin flóknari. Efa­semdir hafa aukist um mörg félög sem áður voru talin öruggir sigur­vegarar. Hug­búnaðarfélög, sem áður nutu mikillar hylli fjár­festa, hafa misst aðdráttar­afl eftir að fram­farir í gervi­greind vöktu ótta um að tekjulíkön þeirra gætu veikst. Ör­gjör­vafélög, sem knúðu markaðinn áfram um tíma, hafa á skömmum tíma farið úr því að leiða hækkunina yfir í að lækka skarpt. Stóru tæknirisarnir sjö, Magnificent Se­ven, hafa einnig setið eftir að undan­förnu. Þ á lokaði Orac­le, eitt þeirra félaga sem fjár­festar hafa tengt við upp­byggingu gagna­vera og gervi­greindar, í margra ára lág­marki á mánu­dag. Gæti boðað breiðari veik­leika Sér­fræðingar BTIG telja að þegar sam­bandið milli ein­stakra hluta­bréfa og markaðarins í heild færist aftur í eðli­legra horf sé lík­legra að markaðurinn í heild leiti niður á við, fremur en að gervi­greindar­bréfin taki aftur við sér og dragi allt upp með sér. Með öðrum orðum: Hættan er ekki endi­lega sú að allur markaðurinn falli vegna einnar stór­fréttar. Hættan er frekar sú að veik­leiki sem þegar sést í einstökum geirum breiðist út. Á sama tíma hafa fjár­festar lítið látið á sig fá nýjar tolla­hótanir Donalds Trumps, sem hefur sagt Bandaríkin ætla að leggja 50% tolla á til­teknar kana­dískar vörur. At­hyglin beinist frekar að stríðsátökum og vonum um diplómatíska lausn gagn­vart Íran, sem hefur stöðvað ný­lega hækkun olíu­verðs. Fram­virkir samningar bentu til hækkunar á bandarískum hluta­bréfa­markaði fyrir opnun markaða, ekki síst vegna viðsnúnings í hluta­bréfum ör­gjör­va­fram­leiðenda. En ró­legar vísitölur segja ekki alla söguna. Undir yfir­borðinu eru fjár­festar farnir að verð­leggja mikla óvissu í einstökum félögum, einkum þeim sem hækkuðu mest í gervi­greindar­bylgjunni. Það er þar sem næstu átök á markaðnum kunna að ráðast.