Stór­fyrir­tæki víða um heim hafa sótt sér met­fé á hluta­bréfa­markaði á þessu ári og sumir fjár­festar óttast að fram­boð nýrra bréfa sé orðið svo mikið að það geti farið að setja þrýsting á lang­varandi hækkun hluta­bréfa. Sam­kvæmt um­fjöllun Wall Street Journal hafa fyrir­tæki þegar gefið út ný hluta­bréf fyrir 344,7 milljarða dala á árinu. Útgáfan er því nú þegar meiri en heildarútgáfa nýrra hlutabréfa á hverju áranna 2022, 2023, 2024 og 2025, samkvæmt gögnum Dealogic, sem tekur meðal annars saman frumút­boð, hluta­fjárút­boð skráðra félaga og breytan­leg skulda­bréf. Hækkunar­skeiðið á bandarískum hluta­bréfa­markaði hefur nú staðið í tæp fjögur ár. Á þeim tíma hefur S&P 500-vísi­talan meira en tvöfaldast. Slík hækkun skapar kjör­að­stæður fyrir fyrir­tæki sem vilja sækja sér hluta­fé, enda geta þau selt bréf á háu verði og fjár­magnað vöxt, yfir­tökur eða fjár­festingar. Ný­leg dæmi eru mörg. SpaceX fór í 75 milljarða dala hluta­fjárút­boð, Alp­habet sótti sér 85 milljarða dala með út­gáfu nýrra bréfa og suðurkóreski flísaframleiðandinn SK Hynix seldi svokölluð bandarísk heimildarskírteini, sem endurspegla eign í hlutabréfum félagsins, fyrir meira en 26 milljarða dala. Út­boð SK Hynix er sagt stærsta hluta­fjárút­boð er­lends félags í Bandaríkjunum. Aukin hluta­bréfaút­gáfa þýðir ekki sjálf­krafa að markaðurinn sé að snúast við. Hluta­bréfa­markaðir falla ekki ein­fald­lega vegna þess að hækkunar­skeið hefur staðið lengi eða vegna þess að verðmat er hátt. En þegar fyrir­tæki flýta sér að nýta sér góða markaðs­stöðu til að selja ný bréf getur fram­boð hluta­bréfa aukist hraðar en eftir­spurn fjár­festa. Minnir á endalok netbólunnar Það er ein af ástæðunum fyrir því að sumir greiningaraðilarséu orðnir varir um sig. Fyrir­tæki flýttu sér að selja hluta­bréf seint á árinu 1999 og á fyrri hluta árs 2000, skömmu áður en net­bólan sprakk. Sumir grein­endur telja að aukið fram­boð nýrra bréfa hafi átt þátt í því að draga kraft úr markaðnum á þeim tíma. „Útgáfa nýrra hlutabréfa eykst gjarnan undir lok langra hækkunarskeiða á hlutabréfamörkuðum,“ segir Rob Arnott, stjórnarformaður Research Affiliates. Á sama tíma hefur hægt á endur­kaupum eigin bréfa, sem hafa undan­farin ár dregið úr fram­boði hluta­bréfa á markaði. Þegar félög selja ný bréf en kaupa minna af eigin bréfum til baka breytist jafn­vægið. Fleiri hluta­bréf leita þá til fjár­festa í stað þess að félögin sjálf taki bréf af markaði. Ráðgjafar­fyrir­tækið Elm Wealth áætlar að bandarísk félög muni á næstu tólf mánuðum gefa út hluta­fé og skuldir fyrir 500 milljarða dala um­fram endur­kaup og niður­greiðslur. Það er mikil breyting frá síðustu árum, þegar fyrir­tæki drógu saman fram­boð hluta­bréfa og skulda­bréfa um sam­tals um 1.000 milljarða dala, einkum með endur­kaupum eigin bréfa. Gjörbreytt stefna stórra fyrirtækja Gervi­greindar­bylgjan skýrir stóran hluta breytingarinnar. Stóru tækni­fyrir­tækin, sem reka gagna­ver og inn­viði fyrir gervi­greind, þurfa nú að fjár­magna sögu­lega fjár­festingar­hrinu. Fjár­festing þeirra í inn­viðum er talin hafa numið um 450 milljörðum dala í fyrra og gæti farið yfir 800 milljarða dala á þessu ári og yfir 1.000 milljarða dala á næsta ári, sam­kvæmt Janus Hender­son Investors. John Lloyd, yfir­maður skulda­bréfa­fjár­festinga hjá Janus Hender­son, segir mörg þessara félaga nú vera að hverfa frá þeirri fjár­magns­stefnu sem ein­kenndi þau fyrir gervi­greindaræðið. Áður hafi þau verið mjög öflug sjóð­streymis­fyrir­tæki með litlar skuldir og mikla áherslu á endur­kaup eigin bréfa. Nú sé hluta­fjárút­gáfa og skuldasöfnun að taka við af endur­kaupum. Amazon eitt og sér sótti sér 85 milljarða dala með hluta­fjárút­gáfu á fyrri hluta ársins, að sögn Lloyd. Hann bendir einnig á að Orac­le sé nú með neikvætt sjóð­streymi. Ekki eru allir jafn áhyggju­fullir. Verðmæti bandaríska hluta­bréfa­markaðarins nálgast 80.000 milljarða dala og því eru jafn­vel mjög stór út­boð lítil í sam­hengi við heildar­markaðinn. Þá eru hagnaðartölur fyrir­tækja enn sterkar og bandaríska hag­kerfið sýnir fá merki um snögga kólnun. Howard Marks, annar stofn­enda Oaktree Capi­tal Mana­gement, segir erfitt að spá fyrir um hvenær aukið fram­boð hluta­bréfa og minni endur­kaup fari að hafa raun­veru­leg áhrif á markaðinn. Slík þróun sé heldur sjaldnast næg ein og sér til að binda enda á hækkunar­skeið. James Paul­sen, fyrr­verandi aðal­markaðs­stjóri Leut­hold Group, segir aukna út­gáfu nýrra bréfa endur­spegla bjartsýni fyrir­tækja og fjár­festa. Fyrir­tæki sjái tækifæri til að sækja sér fé og fjár­festar vilji ekki missa af hækkuninni. „Í sinni öf­ga­fyllstu mynd er það merki um að hlutirnir séu orðnir of spenntir,“ segir Paul­sen. Hátt verðmat fellir ekki markaðinn Verðmat á bandarískum hluta­bréfum er þó hátt. Arð­greiðslu­hlut­fall S&P 500-vísitölunnar er aðeins 1,05%, það lægsta sem mælst hefur sam­kvæmt Research Affili­a­tes. Lágt arð­greiðslu­hlut­fall þýðir að fjár­festar fá litlar arð­greiðslur miðað við verð hluta­bréfanna og er vís­bending um hátt verðmat. Markaðir falla þó sjaldnast vegna verðmatsins eins og sér. Sögulega hafa hrun á hlutabréfamörkuðum þó sjaldnast byrjað vegna mikillar hlutabréfaútgáfu einnar og sér. Oftar hafa þau átt rætur að rekja til hækkandi vaxta, breyttra reglna eða áhættu sem fjárfestar höfðu vanmetið. Árið 1987 magnaði svokölluð eignatrygging fallið á mörkuðum og í fjármálakreppunni 2008 reyndust undirmálslánin veikleiki sem hafði byggst upp árum saman. Marks segist ekki sjá sam­bæri­lega áhættu núna. Hann telur bandaríska hag­kerfið enn standa nokkuð traustum fótum og segir óvar­legt að spá sam­drætti á næstunni. Fjár­festar sem telja markaðinn orðinn dýran eru þó ekki endi­lega að flýja hluta­bréf. Arnott mælir til dæmis frekar með því að fjár­festar leiti í minni félög og verðmætis­hluta­bréf á ný­markaðs­svæðum en að þeir yfir­gefi hluta­bréfa­markaðinn al­farið. Antti Ilmanen, annar yfir­maður eigna­safns­lausna hjá AQR Capi­tal Mana­gement, segir áfram­haldandi góðar fréttir af gervi­greind geta haldið hækkuninni gangandi. „Ég hallast að svartsýna hópnum, en áfram­haldandi góðar fréttir af gervi­greind geta haldið þessari hækkun á lífi,“ segir Ilmanen. Stóra spurningin er því hvort met­fram­boð nýrra hluta­bréfa sé aðeins eðli­leg fjár­mögnun í sterku hag­kerfi eða klassískt merki um síðari stig markaðs­bólu. Fyrir­tækin eru greini­lega farin að nýta sér hátt verðmat. Hvort fjár­festar hafi enn næga lyst á nýjum bréfum mun ráða miklu um það hversu lengi hækkunar­skeiðið getur haldið áfram.