Þegar Vix-vísi­talan fer yfir 30 stig líta margir fjár­festar á það sem merki um að draga úr áhættu. Grace Peters hjá J.P. Morgan Private Bank segir hins vegar að þrjátíu ára saga markaðarins bendi oftar til hins gagnstæða og að slíkar lotur hafi reynst væn­legur tími til að kaupa í S&P 500. Vix-vísi­talan er oft kölluð ótta­vísi­tala markaðarins, enda mælir hún vænt flökt í bandarískum hluta­bréfum næstu 30 daga út frá verðlagningu á val­réttum tengdum S&P 500-vísitölunni. Með öðrum orðum endur­speglar hún hversu miklum sveiflum fjár­festar búast við á bandaríska hluta­bréfa­markaðnum á næstu vikum. Því hærri sem vísi­talan er, þeim mun meiri er óvissan sem markaðurinn er að verð­leggja. Í að­sendri grein í Financial Times heldur Grace Peters, einn af yfir­mönnum fjár­festingar­stefnu hjá J.P. Morgan Private Bank, einka­bankaþjónustu JP­Morgan Chase, því fram að hækkun Vix yfir 30 stig hafi sögu­lega oftar verið betra að líta á það sem kaup­tækifæri heldur en viðvörun um að halda sig til hlés. Greining bankans nær til 724 til­vika á síðustu þrjátíu árum þar sem Vix lokaði yfir 30 stigum, að tveimur nýjustu til­fellunum undan­skildum. Niður­staðan er sú að þeir sem keyptu S&P 500 þegar vísi­talan var komin yfir þetta mark hafi fengið jákvæða ávöxtun í 70% til 83% til­vika, eftir því hvort litið er einn, þrjá eða sex mánuði fram í tímann. Meðal­hækkun eftir sex mánuði nam 12,4%. Miklar sveiflur og þolinmæði mikilvæg Sú hugsun er ekki ný á mörkuðum. Þegar óttinn magnast fara sveiflur oft fram úr hófi, nauðungar­sölur geta þrýst verði niður og verðmat skekkist um tíma. Þegar mesta spennan rennur sitt skeið leita markaðir gjarnan aftur í jafn­vægi og verð taka við sér. Peters bendir á að þessi þróun hafi sést skýrt að undan­förnu. Vix fór yfir 31,6 stig í lok mars þegar spenna jókst milli Bandaríkjanna og Írans og áhyggjur jukust af þróun gervi­greindar­kapp­hlaupsins. Síðan hefur vísi­talan lækkað niður í rúm 20 stig. Á sama tíma hefur S&P 500 hækkað um 7% frá loka­gildi 27. mars, þrátt fyrir að viðhorfskannanir hafi sýnt ein­hverja mestu svartsýni meðal bandarískra fjár­festa frá tolla­að­gerðum Trump í fyrra. Peters tekur þó fram að meðaltöl segi ekki alla söguna. Sveiflurnar eftir að Vix fer yfir 30 geti verið miklar. Versta eins mánaðar niður­staðan í gögnunum var 27,7% lækkun, en sú besta 26,6% hækkun. Eftir sex mánuði spannaði bilið allt frá 37,9% lækkun upp í 52,7% hækkun. Þótt líkurnar halli fjár­festum þannig í vil getur niður­staðan í einstökum lotum verið mjög ólík. Tíma­lengdin skiptir þar miklu. Sam­kvæmt greiningunni var S&P 500 hærri einum mánuði síðar í um 70% til­vika þegar Vix hafði farið yfir 30. Eftir þrjá mánuði var hlut­fallið komið í 76% og eftir sex mánuði í 83%. Niður­staðan er því sú að þolin­mæði fjár­festa hafi oftar en ekki verið launuð. Í greininni er jafn­framt bent á að núverandi markaðsaðstæður minni að ýmsu leyti á fyrri lotur þar sem Vix fór yfir 30 og markaðir tóku síðar við sér. Það byggi þó á mikilvægum for­sendum: að átökin í Miðaustur­löndum róist innan skyn­sam­legs tíma og að áhrif hugsan­legs orku­skells á hag­kerfið verði tak­mörkuð. Hún telur enn fremur að undir­liggjandi stoðir markaðarins séu þokka­legar. Upp­gjör­stíma­bilið fram undan verði mikilvægt próf á því hvort tekjur fyrir­tækja endur­spegli áfram heil­brigða eftir­spurn og hvort af­komu­horfur séu að veikjast. Sam­kvæmt markaðsvæntingum er gert ráð fyrir um 12% vexti í hagnaði á hlut í S&P 500 á fyrsta árs­fjórðungi, sem yrði sjötti árs­fjórðungurinn í röð með tveggja stafa vexti í hagnaði fyrir­tækjanna. Peters bendir einnig á að verðmat hluta­bréfa hafi orðið meira aðlaðandi eftir ný­lega lækkun marg­faldara. V/H hlut­fall S&P 500 sé nú um 20,15 sinnum hagnaður, sem sé undir eins, þriggja og fimm ára meðaltali. Megin­boð­skapur greinarinnar er sá að hluta­bréfa­markaðir verð­leggi framtíðina. Þegar fjár­festar óttast meiri áhættu, þrýsting á fram­legð og hægari hag­vöxt lækka verðmat og marg­faldarar gjarnan áður en hagnaður fyrir­tækja veikist í raun. Gangi svartsýnustu sviðs­myndirnar svo ekki eftir geta markaðir tekið snarpa viðsnúninga. Þess vegna getur Vix yfir 30, þótt hún sé aug­ljóst merki um mikla óvissu, jafn­framt bent til þess að væntingar séu orðnar óhóf­lega neikvæðar. Niður­staða Peters er því ekki sú að Vix sé töfra­lausn eða full­komið tíma­merki, heldur að gögn síðustu þrjátíu ára sýni að líkurnar hafi oftar en ekki verið kaupandanum í hag þegar ótta­vísi­talan fer yfir 30.