Húsnæðis- og mannvirkjastofnun birti í júní nýtt fast­eigna­mat fyrir árið 2027. Heildar­mat fast­eigna á landinu hækkar um 2,1% milli ára og nemur 17,8 billjónum króna. Fast­eigna­mat íbúðar­eigna hækkar um 1,2%, en HMS bendir á að það jafn­gildi 3,8% lækkun að raun­virði þar sem matið hækkar minna en al­mennt verðlag. Á höfuð­borgar­svæðinu hækkar fast­eigna­mat íbúðar­eigna um 1,0% milli ára. Líkt og Viðskiptablaðið greindi frá í síðustu viku seldist þriðjungur full­búinna íbúða í fjöl­býli á höfuð­borgar­svæðinu undir fast­eigna­mati á öðrum árs­fjórðungi. Hlut­fallið var 33,4%, saman­borið við 30,6% á fyrsta fjórðungi, sam­kvæmt saman­tekt Við­skipta­blaðsins úr kaupskrá Húsnæðis- og mann­virkja­stofnunar. Í júní einum fór hlut­fallið enn hærra, eða í 36,2%. Svo hátt hlut­fall íbúða undir fast­eigna­mati hefur ekki sést frá árunum eftir banka­hrunið. Sjá einnig Munurinn sér­stak­lega mikill í Reykja­vík HMS segir hækkunina fyrir næsta ár einkum skýrast af sér­býli, en fast­eigna­mat fjöl­býlis á höfuð­borgar­svæðinu stendur nánast í stað. Þróunin skiptir þó ekki aðeins máli fyrir kaup­endur og selj­endur. Fast­eigna­gjöld sveitarfélaga eru lögð á fast­eigna­mat, ekki það verð sem fæst þegar eign er seld. Þegar stór hluti íbúða selst undir mati getur álagning fast­eigna­gjalda því byggst á verðmati sem eig­endur fá ekki endi­lega stað­fest á markaði ef þeir reyna að selja eignina. Með öðrum orðum getur skatt­stofninn hækkað eða haldist hár á sama tíma og raun­veru­legt sölu­virði margra eigna er lægra en fast­eigna­matið gefur til kynna. Það er sér­stak­lega viðkvæmt í stöðu þar sem þriðjungur full­búinna fjöl­býlisíbúða á höfuð­borgar­svæðinu selst undir fast­eigna­mati. Þegar stór hluti íbúða selst undir mati getur álagning fast­eigna­gjalda því byggst á verðmati sem eig­endur fá ekki endi­lega stað­fest á markaði ef þeir reyna að selja eignina. Með öðrum orðum getur skatt­stofninn hækkað eða haldist hár á sama tíma og raun­veru­legt sölu­virði margra eigna er lægra en fast­eigna­matið gefur til kynna. Það er sér­stak­lega viðkvæmt í stöðu þar sem þriðjungur full­búinna fjöl­býlisíbúða á höfuð­borgar­svæðinu selst undir fast­eigna­mati. Sjá einnig Fast­eigna­matið úr takti við markaðinn