Það færist í vöxt að leitað sér til Íslendinga um ráðgjöf varðandi fiskveiðistjórnun og var Sveinn Hjörtur Hjartarson, hagfræðingur LÍÚ, nýkominn heim úr ferðalagi til Perú þeirra erinda að gera úttekt á fiskveiðistjórnun þar í landi. Sveinn Hjörtur var ráðinn af Icecon hf. til þess að fara til Perú á vegum Alþjóðabankans í því skyni að afla upplýsinga um núverandi stjórn fiskveiða og gera tillögur til breytinga. Skýrslan úr ferðinni verður síðan notuð sem umræðugrundvöllur á ráðstefnu sem Alþjóðabankinn hefur í hyggju að halda. Sardínur og ansjósur ofveiddar Sveinn Hjörtur Hjartarson. Að sögn Sveins Hjartar stjórna Perúmenn fiskveiðum sínum á þann hátt, að gefinn er út heildarafli fyrir sardínu og ansjósu, sem eru um 90% af heildarafla landsmanna. Í lögsögu landsins eru einhver ríkustu fiskimið í heimi og nemur ársaflinn nálægt 7 milljónum tonna. Um 600 nótabátar stunda veiðarnar á sardínu og ansjósu og fer aflinn í bræðslu. Aflanum er mokað upp tiltölulega nálægt landi. Almennt er viðurkennt að þessar fisktegundir séu ofveiddar og að núverandi stjórnunarkerfi hafi reynst haldlítið við að hemja veiðarnar. Skæruliðar fari um rænandi og myrðandi Fiskifréttir 20. mars 1992. Allir aðrir fiskistofnar eru hins vegar vannýttir að mati hafrannsóknastofnunarinnar í Perú. Botnfiskveiðar með togveiðarfærum eru óþekktar og fiskur sem fer til manneldis er veiddur af miklum fjölda smábáta. „Perú er þróunarland og öll starfsemi í landinu markast mjög af því,“ sagði Sveinn Hjörtur. „Sjávarútvegurinn stendur undir 16% útflutningsteknanna og hann er e.t.v. sú atvinnugrein sem helst gæti gefið af sér auknar tekjur, en til þess þarf aukna þekkingu á flestum sviðum fiskveiða og fiskvinnslu. Hins vegar skortir þá fé og lánstraust. Þá ríkir skálmöld í landinu sem fælir erlenda aðila frá því að fjárfesta þar. Skæruliðahreyfingar fara um rænandi og myrðandi og erlendir sérfræðingar hafa oft orðið skotmörk þeirra. Bæði úti á landsbyggðinni og í höfuðborginni Lima eru hættusvæði sem útlendingum er stranglega ráðlagt að fara ekki inn á.“ Ýmislegt fleira kom á óvart „Það kom mér t.d. spánskt fyrir sjónir, að útgerðarmenn sem ég ræddi við höfðu afar fastmótaðar skoðanir á því hvers konar fiskiskip hentuðu Perúmönnum best. Þeir hafa tröllatrú á nótaveiðiskipum, sem þeir hafa auðvitað mesta þekkingu á, en þeir sýna togskipum lítinn áhuga, sem þó eru forsenda þess að hægt sé að nýta botnfiskstofnana betur. Þá er meðhöndlun á fiskinum mjög ábótavant og satt að segja var það sérstök upplifun fyrir mig sem Íslending, sem þekki fisk sem hágæðamatvæli, að heyra að almenningur í Perú væri hræddur við að borða fisk, því fólk tengdi saman fiskát og kóleru. Kóleran er hins vegar ekki í holdi fiskins heldur á höndum fólksins sem meðhöndlar hann.“ Samstarf við Íslendinga? — Sérð þú einhverja möguleika á samvinnu Íslendinga og Perúmanna á sjávarútvegssviðinu? „Hvar sem ég kom í Perú varð ég var við mikinn áhuga á einhvers konar samstarfi við Íslendinga á þessu sviði. Perúmenn gera sér fulla grein fyrir því að íslenskur sjávarútvegur er miklu þróaðri en sjávarútvegur þeirra. Við ættum því að geta selt þeim vörur og þjónustu. Ótryggt ástand í landinu torveldar hins vegar allt ráðgjafastarf og ég myndi t.d. ekki mæla með því að íslenskir sérfræðingar flyttu þangað með fjölskyldur sínar.“ sagði Sveinn Hjörtur. Sögðu upp fiskveiðisamningum við Rússa og Pólverja „Í landinu er lítið um erlenda ráðgjafa á sviði sjávarútvegs, ólíkt því sem gerist t.d. í nágrannaríkinu Chile. Hins vegar hafa nokkrar erlendar þjóðir fengið veiðiheimildir í lögsögu Perú. Þannig hafa Japanir og Kóreumenn fengið leyfi til þess að veiða smokkfisk á línu, — og Spánverjar og Frakkar hafa nýlega gert samstarfssamning („joint venture“) við Perúmenn. Fiskveiðisamningum Perúmanna við Rússa og Pólverja hefur hins vegar verið sagt upp, þar sem heimamenn töldu sig ekki fá nóg út úr því samstarfi.“ Íslendingar gætu mögulega fengið veiðheimildir „Ég tel líklegt að Íslendingar gætu fengið veiðiheimildir í lögsögu Perú, ef áhugi væri fyrir hendi, — það yrði einfaldlega að láta á það reyna. Tilgangur ferðar minnar til Perú var ekki sá að koma á viðskiptum milli Perú og Íslands og því voru möguleikar Íslendinga aðeins athugaðir lauslega,“ sagði Sveinn Hjörtur Hjartarson.