Fasteignamat sem endurspeglar ekki lengur raunverulega stöðu á markaði getur hægt á fasteignaviðskiptum og gert seljendum erfiðara fyrir að lækka ásett verð. Þetta segir Böðvar Sigurbjörnsson, lögfræðingur og löggiltur fasteignasali, í samtali við Viðskiptablaðið. Hann segir fasteignamat ekki aðeins skipta máli sem skattstofn og viðmið fyrir lánastofnanir heldur hefur það einnig huglæg áhrif á almenning. „Þetta er í augum margra opinber verðstimpill,“ segir Böðvar. Úttekt Viðskiptablaðsins á kaupskrá Húsnæðis- og mannvirkjastofnunar bendir til þess að þriðjungur fullbúinna íbúða í fjölbýli á höfuðborgarsvæðinu hafi selst undir fasteignamati á öðrum ársfjórðungi. Hlutfallið var 33,4%, samanborið við 30,6% á fyrsta fjórðungi. Í júní einum fór hlutfallið í 36,2%. Í Reykjavík seldust tæplega fjórar af hverjum tíu fullbúnum fjölbýlisíbúðum undir fasteignamati í júní. Svo hátt hlutfall hefur ekki sést frá árunum eftir bankahrunið. Böðvar segir að þegar markaðurinn kólnar geti fasteignamat, sem byggir að hluta á eldri markaðsupplýsingum, farið að vinna gegn eðlilegri verðmyndun. Seljendur horfi þá til opinbers mats sem gefi til kynna hærra verð, á sama tíma og raunveruleg eftirspurn kalli á lægra ásett verð. Sjá einnig Fasteignamatið úr takti við markaðinn „Fólki finnst hart þegar markaðurinn er kominn undir það sem er opinber verðstimpill. Þar kemur þetta inn sem tregða í markaðinn,“ segir Böðvar. Hann segir fólk eðlilega taka mið af fasteignamatinu þegar það verðleggi eigin eign. Það birtist eigendum meðal annars í gegnum fasteignagjöld og sé því ekki aðeins tæknilegt mat inni í kerfi HMS. „Fólk vill ekki selja undir því sem HMS segir að eignin sé virði.“ Áskrifendur geta lesið ítarlega umfjöllun Viðskiptablaðsins um fasteignamarkaðinn hér.