Norska ráðgjafafyrirtækið Det Norske Veritas, DNV, hefur unnið tvær greiningar sem sýna fram á sérstöðu Íslands þegar kemur að sjóflutningum. Greiningarnar voru unnar í kjölfar þess að Samtök atvinnulífsins, Samtök verslunar og þjónustu, Eimskip og Icelandair fóru til Brussel til að funda með fulltrúum framkvæmdastjórnar ESB í tengslum við endurskoðun á ETS-kerfinu. Vilhelm Þorsteinsson, forstjóri Eimskips, segir að greiningarnar séu mikilvægt tól. Hingað til hafi framkvæmdastjórn Evrópusambandsins talið að kostnaðarmunurinn væri óverulegur en nýju DNV-greiningarnar sýni fram á hið gagnstæða. „Við heyrðum það alveg skýrt í Brussel síðasta vetur að ETS átti miklu frekar vera jöfnunartæki frekar en eitthvað annað. Evrópusambandið vill ekki koma á kerfi sem mismunar löndum eða markaðssvæðum, en það er samt akkúrat það sem hefur gerst,“ segir Vilhelm. Íslensk stjórnvöld hafi þá áttað sig á því að það er ekki endilega rétta leiðin að berjast fyrir undanþágum, heldur sé skynsamlegra að berjast fyrir því að tillit sé tekið til sérstöðu Íslands. „Þetta er mikið hagsmunamál og við erum að setja meiri kraft í hagsmunagæslu á þessu ári heldur en við höfum áður gert. Mér finnst það vera að skila sér, bæði gagnvart okkar hagsmunafélögum, SVÞ og SA, en líka með því að hitta stjórnvöld og tala þessu máli, deila raunhæfum dæmum og upplýsingum þannig að þau geti betur sinnt sinni hagsmunagæslu fyrir Ísland,“ segir hann enn fremur. Frekara regluverk í burðarliðnum Sjóflutningar voru færðir undir ETS-kerfið árið 2024 en innleiðing fór fram í skrefum. Í dag þurfa skipafélögin að gera upp losun sína að fullu. Til viðbótar við ETS-kerfið vinna Evrópusambandið og Alþjóðasiglingamálastofnunin, IMO, að öðrum reglugerðum sem ætlað er að draga úr losun. Annars vegar má nefna FuelEU Maritime, reglugerð Evrópusambandsins sem gerir skipafélögum að draga úr losun í siglingum í stigvaxandi skrefum með kröfum um notkun eldsneytis með lægri kolefnislosun. Hins vegar er það Net-Zero Framework, kerfi IMO sem ætlað er að styðja við orkuskipti og draga úr losun í alþjóðasiglingum. Að sögn Vilhelms verða samanlögð áhrif þessara kerfa verulega íþyngjandi ef ekki verður tekið mið af landfræðilegri sérstöðu Íslands. „Ef það verður ekkert að gert þá mun kostnaðurinn aukast og þá hlutfallslega meira á Íslandi en annars staðar á meginlandi Evrópu,“ segir hann en ljóst sé að sá kostnaður muni á endanum falla á neytendur. Nánar er fjallað um málið í Viðskiptablaðinu . Áskrifendur geta lesið fréttina í heild hér .