Jónmundur Grétarsson leikari ætlaði sér lengi vel að vera barnlaus en eftir að hann kynntist konu sinni, Sonju Björk Jónsdóttur, og varð ástfanginn segir hann að lífið hafi einfaldlega gerst. Nú eiga þau tvö börn, tveggja og fimm að verða sex ára og lífið með þeim eins og það á að vera þó svefn hafi stundum verið af skornum skammti eins og gengur og gerist með ung börn. Jónmundur var gestur Sigurlaugar Margrétar Jónasdóttur í Segðu mér á Rás 1 þar sem hann ræddi meðal annars barnalánið, leiklistina, fótboltann og sýninguna Gæðablóð sem var sýnd fyrir fullu húsi í Þjóðleikhúsinu. Jónmundur leikur í sýningunni ásamt Davíð Þór Katrínarsyni og Unnsteini Manuel Stefánssyni í leikstjórn Þóru Karitasar Árnadóttur. Þeir semja leikritið sjálfir. Þeir eiga það sameiginlegt að vera rammíslenskir en hver um sig rekur uppruna sinn til tveggja heimsálfa. „Ég treysti lífinu og það sem gerist gerist“ Þegar Jónmundur er spurður hvað valdi því að hann hafi ekki viljað eignast börn segir hann: „Ég held ég hafi alltaf viljað vera frjáls, ef við getum einhvern tímann verið frjáls. Bara að halda í frelsið. Kannski er þetta líka eitthvað egó í mér að vilja fókusa á sjálfan mig.“ Hann vildi lifa lífinu á sínum forsendum eftir eigin hentisemi. „Að geta ekki stjórnað mínum eigin tíma og geta ekki gert nákvæmlega það sem ég vildi hverju sinni. Ég held að það hafi mögulega verið ein af stóru ástæðunum.“ Vinir hans spurðu hann hvort hann hefði ekki áhyggjur af því að það væri enginn að sinna honum í ellinni svaraði hann. „Ég er ekki að hugsa svona langt fram í tímann, kannski max ár.“ Afstaðan breyttist þegar hann kynntist Sonju. „Svo kynnist ég konunni minni fyrir nokkrum árum og við verðum ástfangin. Svo bara já, lífið gerðist. Ég er líka þar að ég treysti lífinu og það sem gerist gerist. Það kom ekki til umræðu að fara í fóstureyðingu.“ Var háður foreldrunum og svaf í sama rúmi til fimmtán ára aldurs Börnin eru tvö og sofa alltaf uppi í hjá foreldrum sínum. Það gerði Jónmundur einnig, og lengi fram eftir aldri. „Ég svaf uppi í til fimmtán ára. Þegar ég segi vinum mínum frá þessu er það bara: ha? Ég eignaðist fyrstu kærustuna fjórtán ára en var ekkert að segja henni frá því.“ Jónmundur hlær. „Ég var rosalega háður mömmu og pabba fyrir eitthvað öryggi. Maður veit ekki hvaðan það kemur, hvort það sé eitthvað í tengslum við að vera ættleiddur.“ En börnin hans eru eins og hann var að þessu leyti allavega enn, þau kjósa sofa í rúmi foreldranna. „Við erum búin að reyna að fá þau til að sofa í sínu rúmi en svo erum við eins og dýrin, sofum öll þétt saman. Við keyptum koju sem við settum inn í hjónaherbergi. Þeim fannst það rosa spennandi, það gekk í svona tíu daga en þau hafa ekki sofið þar síðan.“ Maður lærir mikið á höfnun Jónmundur var afar efnilegur fótboltakappi fram að þrítugu og spilaði með meistaraflokki. „Ég var nokkuð góður. Ég var óheppinn með meiðsl en þegar hausinn var í toppstandi og líkaminn var erfitt held ég að stoppa mig. Svo lærði maður líka, fótboltinn gaf mér þessa ofurtrú á sjálfum manni. Maður finnur ekki stærri egó en í fótbolta, þeir hafa bara ofurtrú á sjálfum sér sama hve góðir þeir eru.“ En óöryggið sprettur líka fram og Jónmundur segir afar mikilvægt að vera með hausinn rétt stilltan í boltanum. „Þá er sama hve hæfileikaríkur þú ert ef hausinn er ekki í lagi. Það er eins og með allt annað í lífinu.“ Hann prófaði sjálfur á sínum ferli að vera annars vegar með þjálfara sem vildi alltaf spila honum og annan sem gerði lítið af því. Það hafi verið högg á egóið að finna ekki meðbyrinn alltaf. „Maður lærir rosalega mikið á því,“ segir Jónmundur en þannig virkar leiklistin líka. Stundum er maður valinn í hlutverk en stundum ekki. „Ég held að margir leikarar tengi við þessa höfnunartilfinningu sem getur brotið egóið.“ Áttu ekki von á að fylla stóra salinn Lokasýning sýningarinnar Gæðablóð var sýnd fyrir fullu húsi í Þjóðleikhúsinu nýverið. Til stóð að sýna hana í Kassanum en hún var svo færð á Stóra sviðið þar sem aðsókn var umfram vonir. „Við áttum ekki von á að fylla stóra salinn á hverja sýningu en það varð svo raunin, það var alltaf uppselt.“ Þeir voru ekki vissir hvernig sýning sem væri svona óhefðbundin að formi, það er að segja uppistand í bland við leikhús, myndi virka. En það gerði hún sannarlega. „ Við höfðum enga hugmynd um hvernig fólk myndi taka þessu fyrr en við fengum þau í salinn. Við vissum nákvæmlega hvað við vildum gera en vissum ekki að við myndum ná því, að það myndi takast.“ „Það hefur ekkert með húðlit eða trúarbrögð að gera“ Í sýningunni deildu þeir reynslu sinni og sviðsettu sprenghlægileg og grafalvarleg atvik úr eigin lífi sem afhjúpa samfélagið á óvæntan hátt. Þegar Jónmundur er spurður hvort það hafi verið erfitt að rýna í samfélagið og fordóma, en líka eigin baksýnisspegil á þennan hátt í undirbúningnum, segir hann það hafa stundum verið þannig. Ekki síst í ljósi þess að hann á börn og framtíðin blasir við þeim. Við erum allir orðnir feður. Maður fer að hugsa um börnin sín og vill hafa áhrif, taka upp hanskann fyrir fólk sem flytur hingað í leit að betra lífi en virðist vera með stimpil á sér út af örfáum hræðum sem gera það að verkum að fólk er búið að ákveða að þetta sé það sem fólki fylgir, einhver vandræði. Það er ekki raunin. Eins og í öðrum samfélögum eru sumir góðir en aðrir vondir en það hefur ekkert með húðlit eða trúarbrögð að gera. Kvíðir því að börnin gætu lent í fordómum Málefnið stendur þeim auðvitað nærri því þeir eru allir dökkir á hörund. Víða um heim hafa fordómar aukist og ekki síst með tilkomu samfélagsmiðla. Við því eru þeir að bregðast. „Það er einhver ábyrgð sem fylgir því að vera listamaður, leggja sitt af mörkum og setja umræðu af stað.“ Það að vera feður gerir það svo að verkum að þeir eru enn meðvitaðri um fordóma í samfélaginu og heiminum öllum, og vilja verja sín börn. „Eins og ég segi í leikritinu eiginlega kvíði ég því þegar börnin mín munu lenda í fordómum. Ég hef ekki hugmynd um hvernig ég á að tækla það ef ég á að vera alveg heiðarlegur.“ Hann bætir því þó við að hann vonist til þess að geta mætt öllum áskorunum með yfirvegun en tilhugsunin um að börnin verði fyrir aðkasti vegna uppruna sé afar sár. „Þetta eru börnin mín.“ Hefur aldrei leitað uppruna síns Það kemur fram í sýningunni að Jónmundur hefur aldrei fundið fyrir löngun til að staðfesta uppruna sinn eða komast að því hver blóðmóðir hans er. „Ég hef ekki haft þessa þörf fyrir að leita að upprunanum og systir mín ekki heldur, hún er ættleidd frá Indlandi og ég Srí Lanka, það eru fjögur ár á milli okkar.“ Hann er og hefur verið náinn foreldrum sínum og er afar þakklátur fjölskyldu sína. „Mamma mín og pabbi eru bara mamma mín og pabbi, ég þekki ekkert annað. Ég fékk alla ást sem ég þurfti og meiri það og tengi ekkert við hitt.“ Hann er aftur á móti til í að skoða landið sem hann á rætur til. Það hefur staðið til en enn ekki gerst. „Konan mín sagði mér það að hún ætlaði að gefa mér það í fertugsferð,“ segir hann. „Það hefði verið rosalega gaman en það gekk ekki út af leikhúsinu. Við munum fara einn daginn.“ Vill láta blóðmóðurina vita ef pappírarnir eru falsaðir Hann á marga vini á Íslandi sem eru ættleiddir og afstaðan til þess að leita upprunans er allavega. „Það er mjög misjafnt hvort fólk hafi farið að leita eða ekki.“ Jónmundur er sjálfur fæddur árið 1985 og fyrir nokkrum árum kom í ljós að um það leyti hefði börnum verið stolið af blóðmæðrum sínum og pappírar falsaðir fyrir ættleiðingu. RÚV fjallaði um málið fyrir rúmum tveimur árum. Jónmundur veit ekki hvort hann sé eitt þeirra barna. Þessi vitneskja setti málið í aðeins annað samhengi fyrir honum, því honum þykir erfið tilhugsun eigandi börn sjálfur að úti sé einhver manneskja sem leiti hans án þess að þekkja afdrifin. „Ég á vini sem hafa komist að þessu eftir að fara að leita, að það var allt falsað. Það er í eina skiptið sem ég hef hugsað, ekki til að leita og finna blóðmóður mína, heldur meira bara að láta hana vita að maður er í lagi. Maður er orðinn foreldri og ég myndi örugglega eyða allri ævinni, ef barninu mínu væri rænt, í að leita.“ Spilaði fótbolta og lék í Bandaríkjunum Jónmundur var barnastjarna sem fór með hlutverk í söngleiknum Bugsy Malone og sló í gegn. Um hríð varð hann leiður á frægðinni sem fylgdi og afþakkaði boð um hlutverk. Hann var mikill töffari á gelgjunni eins og hann lýsir því og dró sig í hlé á unglingsárum. Svo kviknaði leiklistarbakterían aftur. Hann ætlaði sér að sækja um í LHÍ en umsóknin fór ekki í gegn. Hann rak augun í það á heimasíðu fótbolta.net að það væri auglýst eftir áhugasömu fólki sem spilaði í efstu deildum á Íslandi um að komast á fótboltastyrk í listaháskóla í Bandaríkjunum, San Fransisco í Kaliforníu. „Ég stökk á það og var kominn út nokkrum mánuðum seinna. Það var æfing sex, sjö á morgnana, svo fór maður í skólann og var fram á kvöld.“ Hlógu þegar þær sáu fullorðinn mann horfa á Latabæ Um leið og hann sneri til baka eftir útskrift fékk hann hlutverk Gogga Mega í sýningunni Latibær. Síðustu vikuna í Bandaríkjunum kynnti hann sér þættina. „Ég man þegar strákarnir fóru á djammið í San Fransisco og komu heim og þá var ég að horfa á Latabæ. Þeir komu heim með íslenskar stelpur sem voru bara: „Hver er þetta? Er í lagi með þig, ertu að horfa á Latabæ?““ rifjar hann upp og hlær. „Ég ákvað að fara beint heim og ég var í öðru verki sama ár, svo það var mín leið inn í bransann aftur.“ Jónmundur Grétarsson leikari svaf í sama rúmi og foreldrar hans til fimmtán ára aldurs. Hann ætlaði sér sjálfur ekki að eignast börn en á núna tvö og sefur best þegar hjónin hafa þau hjá sér.