Sumar bálka­keðjur geta opnað fyrir undan­hlaup í við­skiptum (e. front running) og aukið kostnað fjár­festa ef við­skipta­fyrir­mæli þeirra verða sýni­leg áður en þau eru fram­kvæmd. Þetta segir Donald Wil­son, stofnandi og for­stjóri DRW, í að­sendri grein í Financial Times. DRW er bandarískt við­skipta­fyrir­tæki sem Wil­son stofnaði í Chi­cago árið 1992. Félagið starfar á alþjóð­legum mörkuðum með meira en 2.000 starfs­menn og notar háþróaða tækni og flókin áhættulíkön í við­skiptum með fjöl­breyttar eignir, meðal annars skulda­bréf, hrávörur og stafrænar eignir. Wil­son segist al­mennt hlynntur því að fjár­mála­markaðir færist í auknum mæli yfir á bálka­keðjur. Slík þróun geti aukið að­gengi, bætt inn­viði markaða og gert fjár­magns­flutninga skil­virkari. Hann varar þó við því að grund­vallar­reglur vel starfandi markaða verði að fylgja með inn í nýja tækni­lega inn­viði. Að hans mati eru tvö at­riði sér­stak­lega mikilvæg. Annars vegar að koma í veg fyrir undan­hlaup (e. front running), þar sem aðilar geta hagnast á því að sjá við­skipta­fyrir­mæli annarra og raða eigin við­skiptum á undan þeim. Hins vegar að tak­marka upp­lýsinga­leka sem verður þegar ó­þarf­lega mikið gagnsæi gerir öllum á markaði kleift að sjá viðkvæmar upp­lýsingar um fyrir­huguð við­skipti í raun­tíma. Í mörgum bálka­keðjum eru við­skipti unnin saman í svo­nefndum bálkum. Aðilar sem stað­festa eða byggja slíka bálka ráða þá í hvaða röð við­skipta­fyrir­mæli eru af­greidd. Slík hlut­verk eru nauð­syn­leg til að halda kerfinu gangandi, en áhættan skapast ef óaf­greidd við­skipti eru sýni­leg fyrir fram og hægt er að breyta röð þeirra. Wil­son segir að þetta sé oft rætt undir heitinu MEV, eða Maximal Extracta­ble Valu­e. Með því sé átt við mögu­leikann á að hagnast á því að stjórna eða hafa áhrif á röð við­skipta. Hann tekur fram að ekki sé öll slík starf­semi skað­leg. Sumt snúist um hefðbundin gerðar­dómsvið­skipti, þar sem verðmunur milli markaða er jafnaður út. En þegar hagnaður byggist á því að stjórna röð við­skipta og eiga við­skipti á undan eða í kringum sýni­leg fyrir­mæli annarra, sé ekki lengur verið að stuðla að skil­virkari verð­myndun. Þá sé um undan­hlaup að ræða. Wil­son tekur dæmi af eignastýranda sem vill kaupa stóran hlut í hluta­bréfi hratt. Á bálka­keðju þar sem MEV er mögu­legt gæti sá sem byggir bálkinn séð fyrir­mælin, keypt hluta­bréfin fyrst og síðan selt þau aftur til fjár­festisins á hærra verði. Fjár­festirinn greiði þá meira, ekki vegna þess að markaðurinn hafi hreyfst eðli­lega, heldur vegna þess að röðun við­skiptanna hafi verið mis­notuð. Hann segir að slík hegðun sjáist að minnsta kosti að hluta í opin­berum gögnum og að mælan­legur ávinningur af MEV nemi hundruðum milljóna dala. Ef eignir á borð við bandarísk hluta­bréf færðust yfir á bálka­keðjur með þessum eigin­leikum gæti kostnaðurinn aukist veru­lega. Á hefðbundnum fjár­málamörkuðum er slíkt bannað. Kaup­hallir hafa skýrar reglur um hvernig kaup- og sölu­fyrir­mæli eru pöruð saman, yfir­leitt eftir verði og tíma. Fyrir­tæki geta keppt um hraða, en þau geta ekki breytt röðinni eftir á þannig að eigin við­skipti fái for­gang fram yfir fyrir­mæli annarra. Wil­son segir því rangt að líkja MEV við hátíðni­við­skipti. Í hefðbundnum mörkuðum keppi fyrir­tæki innan fastra reglna. Sá sem kemur fyrstur fær for­gang, en röðinni er ekki breytt. Sú sam­keppni geti þrengt verðbil og haldið verði samræmdu milli markaða. Í MEV-um­hverfi geti áhrifin hins vegar verið öfug; kostnaður enda­fjár­festisins aukist. Annað vanda­mál, að mati Wil­sons, er upp­lýsinga­leki. Fjár­mála­markaðir þurfi gagnsæi gagn­vart réttum aðilum, til dæmis eftir­lit­saðilum og þeim sem taka þátt í við­skiptum. Það sé hins vegar ekki það sama og að gera viðkvæmar upp­lýsingar sýni­legar öllum markaðnum í raun­tíma. Hann nefnir sem dæmi eignastýranda sem þurfi að selja stóran hlut í smærra skráðu félagi fyrir líf­eyris­spar­endur. Ef markaðurinn sér söluna í raun­tíma geta aðrir áttað sig á því að frekari sala sé væntan­leg og farið á undan. Það geti þrýst verðinu niður og þvingað seljandann til að selja inn á lækkandi markað. Kostnaðurinn lendi á endanum hjá fjár­festunum sem eignastýrandinn starfar fyrir. Wil­son leggur áherslu á að þessi vanda­mál séu ekki óhjákvæmi­legur fylgi­fiskur bálka­keðju­tækni. Sumar bálka­keðjur geri undan­hlaup og upp­lýsinga­leka mögu­leg en aðrar séu hannaðar til að draga úr slíkri áhættu. Að hans mati þurfa eftir­lit­saðilar að líta á val á bálka­keðju sem ákvörðun um markaðsinn­viði, ekki aðeins tækni­legt at­riði. Slíkt val hafi bein áhrif á fjár­festa og út­gef­endur fjár­eigna. Hann segir hægt að takast á við vandann með því að færa fjár­eignir yfir á bálka­keðjur sem veita við­eig­andi friðhelgi, tak­marka sýni­leika við­skipta­fyrir­mæla áður en þau eru fram­kvæmd, hafa skýrar reglur um röðun við­skipta og fjar­lægja svigrúm til mats þar sem það getur verið mis­notað. Niður­staða Wil­sons er að bálka­keðjur geti bætt fjár­mála­markaði, en aðeins ef grunn­reglur markaða fylgja með. Eftir­lit­saðilar þurfi að fram­fylgja banni við undanhlaupi óháð því hvort viðskiptin fari fram í hefðbundinni kauphöll eða á bálkakeðju.