Security News

Cybersecurity news aggregator

📰
INFO News Viðskiptablaðið

Þúsundir fjár­festa stórgrætt á að elta hver einustu við­skipti

Read Full Article →

Þegar danski fjár­festirinn Jeppe Kirk Bonde kaupir eða selur hluta­bréf fylgja nærri 26 þúsund fjár­festar í kjölfarið. Bonde hefur frá árinu 2013 verið svo­nefndur „copytra­der“ á við­skipta­vett­vangnum Et­oro. Það þýðir að aðrir fjár­festar geta af­ritað við­skipti hans sjálf­krafa og fengið sömu áhættu og ávöxtun og hann sjálfur. Í dag eru 25.763 fjár­festar sem af­rita við­skipti hans. Sam­tals nema fjár­munirnir sem fylgja honum um 1,5 milljörðum danskra króna, jafn­virði um 29 milljarða ís­lenskra króna. Það hefur hingað til borgað sig fyrir marga. Sam­kvæmt Børsen hefur Bonde náð 117% ávöxtun síðustu þrjú ár og um 26% meðalávöxtun á ári frá árinu 2013. Á þessu ári er ávöxtunin 14%. Veðjar á ör­gjör­varisana Stærstu veðmál Bonde tengjast gervi­greindar­byltingunni, en hann fer þó aðra leið en margir aðrir fjár­festar. Í stað þess að kaupa breiða tækni­sjóði eða dreifa áhættunni mjög víða innan gervi­greindar hefur hann valið nokkur félög sem hann telur lík­legust til að verða stærstu sigur­vegararnir. Stærstu stöðurnar í eigna­safni hans eru í TSMC, Taiwan Semiconductor Manufacturing Company, og Micron Technology. Þar á eftir kemur Nvidia, sem hefur verið einn helsti sigur­vegari gervi­greindaræðisins á hluta­bréfa­mörkuðum. TSMC fram­leiðir ör­gjörva fyrir önnur tækni­fyrir­tæki og er langstærsti fram­leiðandi háþróaðra ör­gjörva í heiminum. Sam­kvæmt tölum Coun­ter­point, sem Børsen vísar til, var félagið með 72% markaðs­hlut­deild í slíkri fram­leiðslu í lok árs 2025. Bonde telur að TSMC sé með sterka sam­keppnis­stöðu vegna þess hversu erfitt og dýrt sé að byggja upp sam­bæri­lega fram­leiðslu­getu. Það þurfi bæði gríðar­legt fjár­magn, fjölmarga sér­fræðinga, hátækni­búnað og fram­leiðsluþekkingu sem ekki verði auð­veld­lega keypt eða endur­tekin. Óttast Kína en heldur í TSMC Bonde á nú um 222% óinn­leystan hagnað af stöðu sinni í TSMC. Bréfið vegur 8,7% í eigna­safni hans, sem saman­stendur af 63 hluta­bréfum og sjóðum. Hann ætlar þó ekki að bæta frekar við stöðuna að svo stöddu. Hún sé þegar orðin stór, en áhættan sé dreifð með öðrum eignum. Stærsta áhættan við TSMC sé aug­ljós: Taí­van. Félagið er enn með mikilvægustu þróun og fram­leiðslu sína þar og hætta á átökum eða auknum þrýstingi frá Kína er stöðugur áhættuþáttur. Bonde reynir að mæta þeirri áhættu með breiðara eigna­safni. Þar á meðal eru gullnámu­félög, bandarísk hluta­bréf al­mennt, varnar­mála­tengd félög og minni bein áhætta gagn­vart Kína. Hann telur þó að TSMC verði áfram í lykil­stöðu þrátt fyrir til­raunir annarra til að brjótast inn á markaðinn. Hann nefnir Intel og áform Elons Musk um að byggja upp ör­gjör­va­fram­leiðslu í Texas, en telur ólík­legt að fjöldi keppi­nauta nái að ógna TSMC. „Þrír eða fjórir — ekki þrjátíu. Það er nokkuð góð staða þegar barist er um markað í gríðar­legum vexti,“ segir Bonde. Orka og öryggi Eigna­safn Bonde snýst þó ekki aðeins um gervi­greind. Hitt stóra þemað er orka Hann á meðal annars bréf í bandarískum jarðgas­fram­leiðendum, raf­orku­fyrir­tækjum, sólar­sellu­fram­leiðandanum First Solar, spænska orku­fyrir­tækinu Iber­drola og Constella­tion Ener­gy, sem fram­leiðir kjarn­orku. Þar að auki á hann iðn­fyrir­tæki sem tengjast orku­skiptum og raf­væðingu, meðal annars ABB, þýska kopar­endur­vinnslu­fyrir­tækið Auru­bis og danska kapla­fram­leiðandann NKT. Um NKT segir Bonde að félagið sé með „frábæran rekstur“, pantanir haldi áfram að berast og félagið starfi í geira þar sem fáir sterkir keppi­nautar séu til staðar. Hann nefnir franska Nexans og ítalska Prysmian sem helstu keppi­nauta. Hann segir þó að staðan í NKT sé ekki heilög. Ef vöxturinn hverfi geti bréfið farið út úr safninu. „Ég hef sett eigna­safnið saman út frá tveimur stórum þemum: gervi­greind og pólitískri óvissu. Safnið á að geta hagnast bæði á gervi­greindar­byltingunni og þeirri stöðu í heims­málunum þar sem varnar­mál eru líka orðin stór hluti af,“ segir Bonde. Þessar fjárfestingar tengjast í raun að mati Bonde. Gervi­greind kallar á gríðar­lega raf­orku, gagna­ver, ör­gjörva, raf­línur og öruggar að­fanga­keðjur. Þess vegna sér Bonde tækifæri bæði í tækni­fyrir­tækjum og inn­viðum sem þurfa að bera uppi tækni­byltinguna. Vopn í eigna­safninu Aukin varnar­málaút­gjöld eru einnig hluti af fjár­festingasögunni. Bonde hefur fjár­fest í varnariðnaði, enda telur hann að öryggis­mál og að­fanga­keðjur verði eitt stærsta fjár­festingarþema næstu ára. Þetta er hluti af stærri breytingu á mörkuðum. Eftir inn­rás Rússa í Úkraínu, aukna spennu gagn­vart Kína og vaxandi óvissu um öryggi flutnings­leiða hefur varnariðnaður orðið miklu fyrir­ferðar­meiri í eignasöfnum fjár­festa en áður. Bonde lítur ekki á þetta aðeins sem skammtíma­veðmál. Hann telur að ríki muni verja meiri fjár­munum í varnar­mál, orkuöryggi og tækni­legt sjálf­stæði til lengri tíma. Óttast gervi­greindina sem hann fjár­festir í Það sem gerir fjár­festinga­stefnu Bonde for­vitni­lega er að hann fjár­festir þungt í gervi­greind en óttast jafn­framt af­leiðingar hennar. Hann segir í sam­tali við Børsen að hann telji al­var­lega hættu á því að gervi­greind verði á endanum greindari en mann­kynið og geti farið að móta sam­félagið, stjórn­völd og jafn­vel hernaðar­mál með hætti sem erfitt verði að hafa stjórn á. „Það mun koma að því að gervi­greind verður greindari en menn. Það gæti gerst eftir nokkur ár,“ segir hann. Hann segir líkurnar á slíkri sviðs­mynd óþægi­lega háar. Í hálf­kæringi, en þó með al­vöru undir, segist hann hafa gert áætlun með bræðrum sínum. Yngsti bróðir hans, Mathias Kirk Bonde, starfar hjá bresku samtökunum Control AI, sem berjast fyrir auknu eftir­liti með gervi­greind. „Við höfum sett traust okkar á yngsta bróður minn til að tryggja stjórn á gervi­greindinni, svo við forðumst þær sviðs­myndir sem maður ætti að óttast,“ segir Bonde. Vill græða með ábyrgum hætti Spurningin sem vaknar er aug­ljós: Hvers vegna fjár­festir hann í gervi­greind og varnariðnaði ef hann hefur slíkar áhyggjur af þróuninni? Bonde segir að svar hans sé ekki að snið­ganga greinarnar, heldur að styðja fyrir­tæki sem geti hagnast á þróuninni innan skýrra reglna. Hann telur að stjórnir fyrir­tækja og stjórn­völd verði að setja mörk. „Það þarf að græða peninga með réttum hætti. Sam­keppnin neyðir alla að línunni, en línan verður að vera dregin rétt,“ segir Bonde. Hann segist ekki hika við að gagn­rýna fyrir­tæki sem hann á hlut í ef ástæða sé til. „Ef gagn­rýni mín gerir það að verkum að hluta­bréfin eru 90 króna virði í stað 100 króna, þá er það í lagi,“ segir hann. Árangur Bonde hefur verið mikill, en hann hefur ekki alltaf hitt rétt á markaðinn. Børsen nefnir meðal annars rúss­neska jarðgas­fyrir­tækið Nova­tek og Novo Nor­disk sem fjár­festingar sem hafi ekki gengið eftir eins og vonir stóðu til. Samt er fjöldi þeirra sem fylgja honum áfram gríðar­legur. Árið 2018 af­rituðu tæp­lega 8.000 fjár­festar við­skipti hans. Nú eru þeir nærri 26 þúsund. Það sýnir bæði hversu miklu máli ein­stakir sýni­legir fjár­festar geta skipt á stafrænum við­skipta­vett­vöngum og hversu hratt fjár­festingar­hug­myndir geta marg­faldast þegar þúsundir smærri fjár­festa fylgja sömu stefnu. Í til­viki Jeppe Kirk Bonde fylgir um 1,5 milljarður danskra króna ákvörðunum hans. Og nú liggja veðmálin skýrt fyrir: ör­gjörvar, gervi­greind, orka og öryggi.

Share this article