Security News

Cybersecurity news aggregator

📰
INFO News Viðskiptablaðið

Olíu­fjár­festar vara við þverrandi birgðum

Read Full Article →

Olíu­fjár­festar vara við því að olíu­markaðurinn sé kominn í mun viðkvæmari stöðu en fyrr í átökum Bandaríkjanna og Írans. Ástæðan er ekki aðeins sú að flutningar um Hor­mússund hafa raskast á ný, heldur einnig að birgðirnar sem áður dempuðu höggið eru nú að mestu upp­urnar. Vopna­hlé Bandaríkjanna og Írans rofnaði í vikunni og hafa siglingar um Hor­mússund dregist veru­lega saman á ný. Um sundið fer að jafnaði um fimmtungur olíu­við­skipta heimsins og því hefur lokun þess bein áhrif á fram­boð olíu á heims­vísu. Á fyrri stigum átakanna tókst stjórn­völdum á Vestur­löndum og í Asíu að halda aftur af mestu verðhækkununum með um­fangs­miklum að­gerðum. Neyðar­birgðir voru losaðar á markað, Kína dró úr inn­flutningi og ríki reyndu með ýmsum hætti að brúa bilið sem myndaðist þegar flutningar um Hor­mússund röskuðust. Nú er svigrúmið minna. Alþjóða­orkumála­stofnunin, IEA, greindi frá því á föstu­dag að aðildarríki hennar hefðu þegar sett á markað nær þrjá fjórðu af þeim 400 milljónum tunna sem ákveðið var að losa úr neyðar­birgðum í mars. Það þýðir að aðeins eru nokkrar vikur eftir af þeirri viðbótarolíu áður en sá stuðningur hverfur af markaðnum. „Við höfum gengið á allar varabirgðirnar sem við höfðum. Allar,“ hefur Financial Times eftir aðila á olíumarkaði. Olíu­verð lækkaði skarpt þegar vopna­hléið var fyrst kynnt og fór Brent-hráolía úr um 100 dölum á tunnu í rúm­lega 70 dali. Sú lækkun reyndist hins vegar skamm­vinn. Brent-verð fór yfir 87 dali á þriðju­dag, það hæsta í meira en mánuð, og var um 85,50 dalir á mið­viku­dag. Verðið hafði þá hækkað um 13% frá upp­hafi vikunnar. Aðilar á olíu­markaði óttast nú að ný og lang­vinn röskun á flutningum um Hor­mússund yrði erfiðari viðfangs en sú fyrri. Þá voru enn til birgðir sem hægt var að ganga á og stjórn­völd höfðu meira svigrúm til að bregðast við. Nú hefur stór hluti þess svigrúms þegar verið nýttur. Á sama tíma er markaður fyrir unnið elds­neyti, ekki síst dísil og bensín, orðinn þröngur. Verð á elds­neyti hefur hækkað hraðar en hráolíu­verð frá því átökin hófust og lækkað hægar þegar hráolían hefur gefið eftir. Þá hafa árásir Úkraínu­manna á rúss­neskar olíu­vinnslu­stöðvar aukið þrýsting á dísil­markaðinn í Evrópu. IEA hefur varað við mögu­legum skorti á bensíni og dísil og fram­virkt heildsölu­verð á dísil í Evrópu hefur hækkað um 14% í vikunni. Það sýnir að áhyggjurnar snúast ekki aðeins um hráolíu heldur einnig um getu markaðarins til að út­vega unnið elds­neyti þegar eftir­spurn er mikil. Sum olíuríki við Persaflóa geta flutt hluta út­flutnings síns aðrar leiðir. Sádi-Arabía hefur til dæmis aukið út­flutning frá höfnum sínum við Rauða­haf. Önnur ríki, þar á meðal Írak og Kúveit, eru hins vegar mun háðari Hor­mússundi og hafa færri vara­leiðir. Við þetta bætist aukin óvissa á Rauða­hafi, þar sem markaðsaðilar fylgjast með því hvort Hútar í Jemen hefji á ný árásir á skipa­um­ferð. Slíkt gæti einnig raskað einni mikilvægustu vara­leið olíuút­flutnings frá Sádi-Arabíu. Það er sú staða sem olíu­fjár­festar óttast nú mest: að markaðurinn sé að missa birgðapúðann sem hélt aftur af verð­sprengingu fyrr í átökunum. Ef Hor­mússundi verður lokað til lengri tíma gæti olíu­markaðurinn því staðið frammi fyrir mun harðari próf­raun en síðast.

Share this article