„Það er áhugavert og við gætum þess að taka sýni fyrir loðnusérfræðingana,“ segir Anna Heiða Ólafsdóttir, leiðangursstjóri í makrílleiðangri rannsóknaskipsins Árna Friðrikssonar, um hvað sé á seyði með þá loðnu sem verið hefur víða við landið í sumar og þá loðnu sem sést hefur í leiðangrinum. Þegar rætt er við Önnu á mánudegi er makrílleiðangurinn á sjötta degi og skipið komið í Noregshaf suðaustur af Jan Mayen í lögsögunni þar. Margvíslegar mælingar í hverju stoppi Rannsóknaskipið stoppar á fyrir fram ákveðnum stöðum til að toga. „Þar tökum við yfirborðstog til að mæla hvað er mikið af makríl,“ segir Anna. „Þá er einnig mælt átumagn ásamt hitastigi, seltu, blaðgrænu og næringarefnum sjávar. Í hvert skipti sem við stoppum gerum við allar þessar mælingar.“ Auk þess séu gerðar bergmálsmælingar allan leiðangurinn og djúptog eins og þurfi til að sannreyna frá hvaða lífverum endurvarpið komi. Stór loðna á Grænlandssundi Spurð hvort eitthvað hafi komið á óvart nefnir Anna að þau hafi byrjað leiðangurinn á því að sjá loðnu á Grænlandssundi úti af Vestfjörðum. „Þetta var stór loðna, fjórtán til átján sentimetrar. Það eru fréttir um að það hafi sést loðna inni á fjörðum og í fiski á Vestfjörðum. Og á þriðja leggnum lentum við í hafís og urðum að sleppa einni stöð vegna íss,“ segir Anna. Að sögn Önnu fengust þrjár hrognafullar loðnur á fyrstu stöðinni ásamt sandsíli og nokkrum hrognkelsum. Það hafi verið níu stiga hiti í yfirborði sjávar á þeim slóðum. Mikilvæg sýni og mælingar „Á næstu stöð, sem var fyrir norðan skilin, voru loðnurnar stórar en ekki kynþroska, og þar var hitastig sjávar um ein gráða. Það voru sandsíli á þremur fyrstu stöðvunum, sem er óvenjulegt. Við munum ekki eftir að hafa fengið sandsíli áður hérna í þessum leiðangri. Þá hafa veiðst nokkur hrognkelsi, bæði stór og smá, 5 til 40 sentimetrar, á hverri stöð, líkt og venjulega, enda hafa hrognkelsi víðfeðma útbreiðslu á leiðangurssvæðinu,“ segir Anna. Leiðangurinn hafi útvegað mikilvæg sýni og mælingar til að rannsaka líffræði og vistfræði hrognkelsa í norðaustanverðu Atlantshafi. Óvíst hvernig túlka eigi stöðuna Varðandi loðnuna kveðst Anna ekki vita hvernig túlka eigi stöðuna. Þau hafi safnað sýnum og sent upplýsingar til loðnusérfræðinga hjá Hafrannsóknastofnun. „Þau fara síðan í loðnuleiðangur við Austur-Grænland í byrjun september.“ Í síld sunnan við Jan Mayen Hvað síldina snertir sem menn hafa verið að sjá víða við landið að undanförnu segir Anna að síld hafi verið fyrir norðan land en ekki í miklu magni. „Svo erum við í síld hérna sunnan við Jan Mayen,“ segir hún. Þessi fiskur hafi bæði sést með bergmálsmælingum og komið í yfirborðstogum. Engar ályktanir af fáum fiskum Leiðangursstjórinn hlær þegar hún er spurð hvernig sá makríll sem þau hafi þegar líti út því samanlagt megi telja þá fiska á fingrum annarrar handar. „Við höfum fengið örfáa fiska sem eru stórir,“ segir Anna. Ekki sé ástæða til að lesa eitthvað sérstakt út úr þessu. „Það er ekki hægt að draga neinar ályktanir út frá fáeinum fiskum. Það er furðulegt að fá einn til tvo spriklandi makríla í stóra flotvörpu.“ Sigla 8.300 kílómetra á 24 dögum Makrílleiðangurinn er hluti af rannsóknasamstarfi við Norðmenn, Dani og Færeyinga og er áætlað er hann taki 24 daga og að siglt verði um 8.300 kílómetra. Um borð eru sex vísindamenn og sautján manna áhöfn.