Security News

Cybersecurity news aggregator

📰
INFO News Viðskiptablaðið

SKE segir sam­runa hafa ógnað inn­lánsvöxtum al­mennings

Read Full Article →

Sam­keppnis­eftir­litið telur að Kvika hafi þrýst upp inn­lánsvöxtum og skilað neyt­endum veru­legum ávinningi á markaði fyrir sparnaðar­inn­lán ein­stak­linga. Þetta kemur fram í nýrri saman­tekt eftir­litsins um for­viðræður vegna mögu­legs sam­runa Arion banka og Kviku. Bankarnir slitu viðræðum um sam­runann 15. apríl síðastliðinn, sama dag og Sam­keppnis­eftir­litið kynnti þeim frum­mat sitt á þeim mót­vægisað­gerðum sem bankarnir höfðu lagt fram. Sam­keppnis­eftir­litið tók því aldrei form­lega ákvörðun í málinu. Engu að síður birtir eftir­litið nú saman­tekt þar sem segir að það hafi verið frum­mat þess að sam­runinn myndi raska sam­keppni með um­tals­verðum hætti og að mót­vægisað­gerðir bankanna hefðu ekki dugað. Í saman­tektinni segir að Kvika hafi verið mikilvægt sam­keppnisafl á markaði fyrir sparnaðar­inn­lán ein­stak­linga. Eftir­litið segir inn­komu Kviku á markaðinn hafa leitt til mun hagstæðari vaxta­kjara og skilað þannig veru­legum ávinningi til neyt­enda. Þá segir að Kvika hafi nær óslitið boðið hæstu vexti á óbundnum inn­láns­reikningum ein­stak­linga undir merkjum Auðar. Sam­kvæmt gögnum sem aflað var í málinu eru óbundnir inn­láns­reikningar um 70% allra sparnaðar­inn­lána ein­stak­linga. Sjá einnig Stærðar­hag­kvæmni stendur ís­lenskum neyt­endum ekki til boða Þá segir að Kvika hafi nær óslitið boðið hæstu vexti á óbundnum inn­láns­reikningum ein­stak­linga undir merkjum Auðar. Sam­kvæmt gögnum sem aflað var í málinu eru óbundnir inn­láns­reikningar um 70% allra sparnaðar­inn­lána ein­stak­linga. Hærri inn­lánsvextir eru al­mennt til hags­bóta fyrir al­menning með spari­fé. Þeir þýða að stærri hluti vaxta­tekna af inn­lánum skilar sér til spari­fjár­eig­enda í stað þess að verða eftir hjá bönkunum í formi vaxta­munar. Frum­mat Sam­keppnis­eftir­litsins er því í reynd að sam­runi Arion og Kviku hefði tekið út þann aðila sem þrýsti stóru bönkunum til að greiða betri vexti af inn­lánum al­mennings. Eftir­litið telur jafn­framt að sam­runinn hefði aukið hættu á skað­legri þögulli sam­hæfingu, einkum á markaði fyrir sparnaðar­inn­lán ein­stak­linga. Þar væri um að ræða þröngan fá­keppnis­markað þar sem þrír stórir keppi­nautar væru ráðandi, mikið gagnsæi ríkti um vaxta­kjör og sparnaðar­inn­lán væru til­tölu­lega eins­leit vara. Sam­keppnis­eftir­litið segir að Kvika hafi haft getu og hvata til að raska slíkri sam­hæfingu. Brott­hvarf bankans sem sjálf­stæðs keppi­nautar hefði því getað veikt sam­keppni. Saman­tektin nær einnig til annarra markaða. Sam­keppnis­eftir­litið segir að sam­runinn hefði leitt til mikillar samþjöppunar í bíla- og tækjalánum, sér­stak­lega til ein­stak­linga, þar sem saman­lögð hlut­deild sam­runa­aðila hefði orðið 55 til 60%. Þá telur eftir­litið að sam­runinn hefði leitt til veru­legrar samþjöppunar á eignastýringar­markaði og fækkunar burðugra keppi­nauta í hluta­bréfa- og skulda­bréfa­miðlun. Einnig bendir eftir­litið á að Kvika sé eini aðilinn sem keppi við Arion banka, Ís­lands­banka og Lands­bankann á sviði gjald­eyris­við­skiptaþjónustu. Bankarnir lögðu fram sjónar­mið um hag­ræðingu og mögu­legan ávinning af sam­runanum. Sam­keppnis­eftir­litið segir hins vegar að for­viðræðurnar hafi ekki komist á það stig að hægt væri að leggja frum­mat á slíka hag­ræðingar­vörn, enda hefðu ekki legið fyrir nægi­leg gögn, út­reikningar og rök. Sá fyrir­vari er at­hyglis­verður í ljósi þess hve af­dráttar­lausar niður­stöður eftir­litsins eru í saman­tektinni. Þar segir að sam­runinn hefði raskað sam­keppni með um­tals­verðum hætti og að til­lögur bankanna um mót­vægisað­gerðir hefðu ekki komið í veg fyrir þá röskun. Sam­keppnis­eftir­litið segir birtinguna nauð­syn­lega þar sem niður­stöður for­viðræðnanna hafi al­menna þýðingu fyrir fjár­mála­markað og sam­keppni á honum. Einnig sé mikilvægt að vinna gegn ójafn­ræði í að­gengi að upp­lýsingum um mikilvægar úr­lausnir stjórn­valda. Bankarnir höfðu áður slitið viðræðum eftir að Sam­keppnis­eftir­litið kynnti þeim frum­mat sitt. Málið fór því aldrei í form­legt sam­runa­ferli og engin ákvörðun var tekin.

Share this article