Innlent | mbl | 1.7.2026 | 23:30 Harma ójafnræðið: Sitja ekki við sama borð Foreldrar lýsa yfir áhyggjum af því að nemendur sitji ekki við sama borð þegar kemur að einkunnagjöf, og eigi því ekki sömu möguleika á skólavist við eftirsótta framhaldsskóla. Samsett mynd/mbl.is/Golli/Sigurður Bogi Valgerður Birna Magnúsdóttir [email protected] Setja bókamerki Tengdar fréttir Skólakerfið í vanda Mótmæltu einkunnagjöf 2019: Nú fá 42% nemenda A Búseta og bakgrunnur hafa áhrif „Að fá A er eitthvað sem er framúrskarandi“ Ósamræmið „algjörlega augljóst“ Mikill munur á einkunnagjöf staðfestur: 57% með A » Fleiri tengdar fréttir Foreldrar nýútskrifaðra nemenda úr Vogaskóla kalla eftir endurskoðun bæði á námsmati grunnskóla og innritunarkerfi framhaldsskóla. Þeir telja að núverandi fyrirkomulag leiði til þess að nemendur sitji ekki við sama borð þegar sótt er um skólavist, þar sem túlkun grunnskóla á námsmati sé mismunandi og hafi veruleg áhrif á möguleika nemenda til inngöngu í eftirsóttustu framhaldsskóla landsins. Frétt af mbl.is Mikill munur á einkunnagjöf staðfestur: 57% með A Frétt af mbl.is Ósamræmið „algjörlega augljóst“ Námsmatið frábrugðið því sem almennt tíðkast Að mati foreldranna felst meginvandinn í því að í Vogaskóla hafi námsárangur úr 8. og 9. bekk mun meira vægi í lokaeinkunn úr grunnskóla en almennt tíðkast í öðrum grunnskólum. Þannig geti mistök sem nemendur gera þegar þeir eru aðeins 13 ára haft áhrif á möguleika þeirra til inngöngu í eftirsótta framhaldsskóla tveimur árum síðar, jafnvel þótt þeir taki miklum framförum í 10. bekk. „Einkunnir úr 8. og 9. bekk hafa mjög mikil áhrif á lokaeinkunnina, og það er í rauninni þannig að ef þú skilar ekki einhverju einu verkefni, eða nærð ekki einhverju hæfniviðmiði, á haustönn í 8. bekk, þá hefur það nógu mikið vægi til þess að þú getir aldrei fengið hærra en C+ í lokaeinkunn í því fagi,“ segja foreldrarnir sem kjósa að koma ekki fram undir nafni. „Þetta hefur mikil áhrif, þegar lágmarksinntökuskilyrðin hjá mörgum af þessum vinsælustu skólum eru að hafa fengið B í ákveðnum greinum.“ Frétt af mbl.is Getum við treyst einkunnum í íslenskum grunnskólum? Þeim finnst það ósanngjarnt að á meðan krakkar úr öðrum skólum byrji með hreint blað í tíunda bekk þurfi krakkar í Vogaskóla að vera á tánum frá því í áttunda bekk. „Þau þurfa í rauninni að vera meðvituð um öll hæfniviðmið sem þau hafa tekið frá því í 8. bekk og biðja um að fá að endurtaka þau sem ekki hafa náðst, samhliða því að leggja sig fram um að standa sig vel í öllu hæfnimati í 10. bekk.“ Frétt af mbl.is Hefðu fengið 9,4 og 6,5 í einkunn – nú fá þau B Fyrirkomulaginu ekki gerð skýr skil Foreldrarnir segja jafnframt að þessu fyrirkomulagi hafi aldrei verið gerð nægilega skýr skil gagnvart foreldrum eða nemendum. „Við komumst fyrst að þessu þegar við fórum að bera saman einkunnir við foreldra barna í öðrum grunnskólum. Þeir héldu að við værum að misskilja eitthvað, því hjá þeim væri lokaeinkunn fyrst og fremst byggð á frammistöðu í 10. bekk. Því meira sem við skoðuðum þetta, því meira virtist þetta vera sérstaða Vogaskóla. Við vitum ekki til þess að þetta sé gert með sama hætti annars staðar.“ Frétt af mbl.is Skýrslan afhjúpar stöðuna: „Ekkert jafnræði“ Benda á aðalnámskrá Í skriflegu svari við fyrirspurn mbl.is vísar Snædís Valsdóttir, skólastjóri Vogaskóla, til 9. kafla aðalnámskrár grunnskóla. Þar kemur fram að lokanámsmat eigi að byggjast á námi í 10. bekk en jafnframt sé æskilegt að hafa nám í 8. og 9. bekk til hliðsjónar. Í svari skólastjórans segir meðal annars: Allt námsmat er byggt á matsviðmiðum aðalnámskrár. Ferli náms er byggt á samfelldu námi sem byggir á hæfniviðmiðum 8.–10. bekkjar og hver nemandi er metinn út frá þeim. Foreldrarnir segja hins vegar að reynsla þeirra sé sú að eldri einkunnir séu ekki aðeins hafðar til hliðsjónar heldur hafi þær í framkvæmd afgerandi áhrif á lokaeinkunnir. Frétt af mbl.is Markleysið enn einn áfellisdómur Úr Vogaskóla. Foreldrar segja það ansi hart að nemendur sem uppfylli öll inntökuskilyrði framhaldsskólanna, og jafnvel rúmlega það, eigi í raun enga möguleika á að komast inn í eftirsóttustu skólana. mbl.is/Golli Birtist við innritun í framhaldsskóla Að mati foreldranna koma raunverulegar afleiðingar þessa námsmats fyrst í ljós þegar sótt er um framhaldsskóla. Nokkrir nemendur sem foreldrarnir þekkja til voru með B eða B+ í kjarnagreinum sem framhaldsskólarnir horfa sérstaklega til við inntöku nýnema og uppfylltu því öll inntökuskilyrði þeirra skóla sem þeir sóttu um og voru jafnvel yfir lágmarkskröfum. Þrátt fyrir það fengu þeir eftir úthlutun þær upplýsingar að þeir hefðu verið langt frá því að komast inn í þá skóla sem þeir höfðu sett í fyrsta val. Frétt af mbl.is „Öruggt að þau eru metin á mismunandi vegu“ Nemendur keppi ekki á sömu forsendum Þá séu dæmi um nemendur sem hlutu B og B+ í lokaeinkunn en fengu ekki skólavist í neinum þeirra þriggja framhaldsskóla sem þeir sóttu um og var þeim því úthlutað pláss í skóla sem var langt frá væntingum þeirra. „Það er ansi hart þegar nemendur sem uppfylla öll inntökuskilyrði framhaldsskólanna, og jafnvel rúmlega það, eiga í raun enga möguleika á að komast inn í eftirsóttustu skólana,“ segja foreldrarnir. „Þegar mismunur á námsmati grunnskólanna er svona mikill fyllast nánast öll plássin af nemendum úr þeim skólum þar sem A-einkunnir eru algengari og þá eru nemendur einfaldlega ekki að keppa á sömu forsendum.“ Frétt af mbl.is Taka ekki tillit til ósamræmisins Frétt af mbl.is Ósamræmi muni bitna á nemendum Endurskoða mætti innritunarkerfið Foreldrarnir telja að þetta sýni að ekki sé aðeins þörf á að endurskoða námsmat grunnskólanna heldur einnig innritunarkerfi framhaldsskólanna. „Það þarf að horfa á allan hóp þeirra sem uppfylla inntökuskilyrðin, ekki eingöngu þá sem eru með allra hæstu einkunnirnar. Það er verulega ósanngjarnt að örfá stig eða einn bókstafur ráði úrslitum þegar öllum er ljóst að verulegt misræmi er á námsmati milli grunnskóla.“ Að þeirra mati mætti til dæmis skoða hvort hluti þeirra nemenda sem teknir verða inn í skólana komi úr hópi þeirra sem náð hafa lágmarkskröfum sem skólarnir setja fyrir inngöngu, en ekki eingöngu allra efsta hlutanum sem nú er einungis horft til. Þá mætti jafnframt kanna að innleiða fyrirkomulag sem tryggir betur jafnræði milli umsækjenda þegar margir uppfylla sömu inntökuskilyrði. Frétt af mbl.is Enn dregið úr vægi námsárangurs Meðal þeirra skóla sem hvað hörðust samkeppni ríkir um að hljóta skólavist við eru Verzlunarskóli Íslands, Kvennaskólinn í Reykjavík og Menntaskólinn í Reykjavík. Samsett mynd/mbl.is/Árni Sæberg/Sigurður Bogi/Ljósmynd/Kvennaskólinn í Reykjavík Röðun skóla kunni að skipta máli Foreldrarnir gagnrýna einnig að röðun skóla á umsókn virðist geta haft áhrif á niðurstöðuna, þrátt fyrir að aðstandendum sé sagt annað. „Við fengum þær upplýsingar að það ætti ekki að skipta máli hvort skóli væri settur í fyrsta, annað eða þriðja val, en samt höfum við séð dæmi sem benda til annars.“ Eitt slíkt dæmi sé að einn nemandi sem setti vinsælan skóla í Reykjavík í annað val fékk ekki samþykkta skólavist þar þrátt fyrir að hafa haft hærri einkunnir en annar nemandi sem þó fékk inngöngu í sama skóla – en sá hafði sett skólann í sitt fyrsta val. „Ef það er þannig sem kerfið virkar þarf það að vera bæði gagnsærra og betur útskýrt,“ segja foreldrarnir. Frétt af mbl.is „Það er þá bara alltaf orðrómur“ Börnin sitji ekki við sama borð Foreldrarnir vilja þó taka það sérstaklega fram að markmið þeirra sé ekki að fá reglunum breytt eftir á vegna einstakra nemenda, heldur að vekja umræðu um kerfi sem þeir telja að mismuni nemendum eftir því í hvaða grunnskóla þeir stunda nám. „Við erum ekki að halda því fram að það eigi að lækka kröfurnar eða að allir eigi sjálfkrafa rétt á að komast inn í þann skóla sem er í fyrsta vali en okkur finnst það vera lágmarkskrafa fyrir börnin okkar að ef þau uppfylla inntökuskilyrði fái þau inngöngu í einhvern þeirra þriggja skóla sem þau sækja um,“ segja foreldrarnir. „Það sem við erum að spyrja er hvort börn séu raunverulega að sitja við sama borð þegar þau sækja um framhaldsskóla. Eins og staðan er í dag virðist það ráðast að verulegu leyti af því í hvaða grunnskóla þau voru, hvernig sá skóli metur námsárangur og jafnvel í hvaða sæti þau settu skólann í umsókn sinni.“ Frétt af mbl.is Búseta og bakgrunnur hafa áhrif Kerfið verði að tryggja jafnræði Þeir segja að ef markmiðið sé jafnræði í menntakerfinu verði stjórnvöld að tryggja að námsmat sé sambærilegt milli grunnskóla og að innritunarkerfi framhaldsskólanna taki mið af því. „Það getur ekki talist eðlilegt að tveir nemendur með sömu þekkingu og sömu getu standi frammi fyrir gjörólíkum möguleikum vegna þess eins að þeir gengu í mismunandi grunnskóla. Ef við ætlum að tala um jöfn tækifæri þarf kerfið sjálft að vera sanngjarnt.“ Í dag virðist það því miður ekki vera þannig, og segja foreldrarnir . „Nemendur eiga ekki að þurfa að velta því fyrir sér hvort möguleikar þeirra ráðist af því í hvaða grunnskóla þeir voru eða hvernig sá skóli túlkar aðalnámskrána. Jöfn tækifæri eiga ekki að vera háð því hvar barn stundar grunnskólanám sitt. Ef stjórnvöld telja að allir nemendur eigi að sitja við sama borð þá verður kerfið sjálft að tryggja það.“ Tengdar fréttir Skólakerfið í vanda Mótmæltu einkunnagjöf 2019: Nú fá 42% nemenda A Búseta og bakgrunnur hafa áhrif „Að fá A er eitthvað sem er framúrskarandi“ Ósamræmið „algjörlega augljóst“ Mikill munur á einkunnagjöf staðfestur: 57% með A » Fleiri tengdar fréttir Blogga um frétt Nýjast á mbl.is » Eins saknað eftir að þyrla nauðlenti Harma ójafnræðið: Sitja ekki við sama borð Bandaríkin – Bosnía kl. 24, bein lýsing Karlmenn feimnari við skolun afturendans Gróðureldar í Frakklandi: Gert að yfirgefa heimili sín Umræðan Varnaðarorð utanríkisráðherra Atvinnuleysi um hásumar er óviðunandi staða Meira í Umræðunni » Fleira áhugavert Mótmæltu einkunnagjöf 2019: Nú fá 42% nemenda A Ósamræmið „algjörlega augljóst“ Steiktar frænkur í Kaupmannahöfn Mistök gerð við kynfræðslu Mest le