Ísland er nú í 22. sæti af 70 ríkjum í samkeppnishæfni árið 2026 og fellur um sjö sæti milli ára samkvæmt úttekt IMD. Úttektin er ein sú umfangsmesta sinnar tegundar og metur getu ríkja til að skapa verðmæti og standa undir góðum lífskjörum til lengri tíma. Þetta kemur fram í greiningu frá Viðskiptaráði. Ísland hefur ekki mælst neðar í úttektinni síðan 2017. Þrátt fyrir lækkunina hefur samkeppnishæfni landsins aukist frá árinu 2010 og Ísland hefur sótt á önnur Norðurlönd, sem eru jafnan meðal samkeppnishæfustu ríkja heims. Þróun á samkeppnishæfni Íslands samanborin við Norðurlönd. Samkeppnishæfni þeirra hefur þó einnig dregist saman. Finnland lækkar um fimm sæti, Noregur um sex, Svíþjóð um eitt og Danmörk um tvö. Singapúr er nú samkeppnishæfasta ríki heims og tekur efsta sætið af Sviss. Hong Kong er í öðru sæti og hækkar um eitt sæti milli ára, en Sviss fellur um tvö sæti og er nú í þriðja sæti. Namibía og Venesúela reka lestina í úttektinni. Ísland lækkar í öllum fjórum meginþáttum samkeppnishæfni milli ára. Mest er lækkunin í efnahagslegri frammistöðu, þar sem Ísland fer úr 52. sæti í 61. sæti. Best var staðan á þeim mælikvarða árið 2016, þegar Ísland var í 29. sæti. Vinnumarkaður, atvinnustig og stofnanaumgjörð atvinnulífs valda mikilli lækkun Vinnumarkaður, atvinnustig og stofnanaumgjörð skýra stóran hluta lækkunar Íslands. Úttekt IMD byggir á fjórum meginþáttum, 20 undirþáttum og um 300 undirliðum sem eru vegnir saman. Mest lækkar Ísland í vinnumarkaðsliðnum, úr 20. sæti í 48. sæti. Þar vegur þyngst að laun sérhæfðs vinnuafls og iðn- og sérmenntaðra eru talin minna samkeppnishæf en áður. Ísland lækkar einnig um 15 sæti þegar horft er til atvinnustigs, einkum vegna aukins atvinnuleysis. Staðan batnar þó þegar litið er til langtímaatvinnuleysis og þátttöku ungs fólks í samfélaginu. Hlutfall 15 til 24 ára sem eru hvorki í námi, vinnu né starfsþjálfun er lægst á Íslandi. Í stofnanaumgjörð draga gengissveiflur, skriffinnska og mat á aðlögunarhæfni stefnu stjórnvalda niður einkunn Íslands. Lækkun vegna gengissveiflna skýrist að mestu af því að krónan mælist nú óstöðugri en evran, ólíkt því sem var í fyrra. Viðskiptaráð leggur til fjórar leiðir til að bæta samkeppnishæfni Íslands: aukið aðhald í opinberum fjármálum og lægri skuldir ríkisins, skattalækkanir til að styðja við verðmætasköpun, einfaldara regluverk til að efla samkeppni og bætt skilyrði fyrir erlenda fjárfestingu.