BlueBay Asset Management vakti mikla athygli þegar sjóðurinn sneri aftur inn á íslenska ríkisbréfamarkaðinn árið 2022 og keypti löng óverðtryggð ríkisbréf fyrir um 20 milljarða króna. Sjóðurinn fjárfesti í RIKB 42, sem er á gjalddaga árið 2042, og var því um skýra stöðutöku að ræða á langa enda íslenska vaxtamarkaðarins. Samhliða fjárfestingunni sendi sjóðurinn viðskiptavinum bréf þar sem þeir sögðu að Ísland gæti orðið eins konar „Sviss norðursins“. Sjóðurinn sagði aðlaðandi krónu, yfirvofandi hjöðnun á verðbólgu og bætt ríkisfjármál vera meðal ástæðna fyrir milljarða fjárfestingunni. Að sterkri krónu undanskilinni gekk sú spá ekki alveg eftir og herma heimildir Viðskiptablaðsins að BlueBay hafi að undanförnu verið reglulegur seljandi á íslenska skuldabréfamarkaðinum. Síðustu vikur hafi salan verið þung og numið allt að nokkrum milljörðum króna á viku. Undir venjulegum kringumstæðum mætti ætla að það hefði neikvæð áhrif á markaðinn ef einn stærsti erlendi eigandi langra íslenskra ríkisbréfa seldi fyrir milljarða króna á viku. Markaðurinn hefur þó tekið sölunni af tiltölulegri ró. Samkvæmt heimildum eru alls kyns kaupendur á bréfum BlueBay en íslenskur lífeyrissjóður er sagður helsti kaupandi bréfanna, sem megi mögulega útskýra ró markaðarins ef rétt reynist. Ekki liggur fyrir hvort BlueBay er að losa alla stöðu sína á íslenska markaðnum eða hvort um er að ræða minnkun, endurröðun eða hefðbundna eignastýringu. Þó bendir meira en minna til þess að sjóðurinn sé að losa stöðu og selja sig alveg út. Viðskiptablaðið hafði samband við BlueBay og óskaði eftir upplýsingum um hvort salan endurspeglaði breytt mat sjóðsins á Íslandi, íslenskum vöxtum, krónunni eða lausafjárstöðu á íslenskum skuldabréfamarkaði. Félagið þakkaði pent fyrir póstinn en gat því miður ekki tjáð sig um málið. Flestir heimildarmenn Viðskiptablaðsins telja líklegast að sjóðurinn sé að selja sig alveg út af markaðnum en það gæti þó verið að hann sé að draga úr vaxtaáhættu með því að selja löngu bréfin og kaupa styttri bréf. Erlendir aðilar voru nettókaupendur í óverðtryggða ríkisbréfaflokknum RIKB 29 í maí er þeir keyptu fyrir 10 milljarða króna að nafnverði í flokknum. Á sama tíma seldu þeir úr nokkrum eldri flokkum, meðal annars RIKB 42, RIKB 35 og RIKB 26. Í heild minnkaði staða erlendra aðila í ríkisbréfum þó aðeins um 2,35 milljarða króna að nafnverði í maí. Salan úr eldri flokkunum var þó að miklu leyti skiptiboð yfir í nýja RIKB 29-flokkinn hjá erlendum fjárfestum. Heimildir Viðskiptablaðsins herma hins vegar að BlueBay hafi samhliða sölu sinni verið að leita eftir gengistilboðum í gjaldeyri. Á sama tíma seldu þeir úr nokkrum eldri flokkum, meðal annars RIKB 42, RIKB 35 og RIKB 26. Í heild minnkaði staða erlendra aðila í ríkisbréfum þó aðeins um 2,35 milljarða króna að nafnverði í maí. Salan úr eldri flokkunum var þó að miklu leyti skiptiboð yfir í nýja RIKB 29-flokkinn hjá erlendum fjárfestum. Heimildir Viðskiptablaðsins herma hins vegar að BlueBay hafi samhliða sölu sinni verið að leita eftir gengistilboðum í gjaldeyri. En þegar erlendur fjárfestir selur íslensk ríkisbréf stendur hann eftir með krónur. Ætli hann að loka stöðunni þarf hann að selja krónurnar og kaupa erlendan gjaldmiðil, líklega Bandaríkjadali eða evrur. Slík viðskipti myndu benda til þess að sjóðurinn sé ekki aðeins að minnka vaxtaáhættu í löngum ríkisbréfum heldur einnig að draga úr krónustöðu sinni. Keyptu á kröfunni 5,3% Í útboði Lánamála ríkisins 8. apríl 2022 var selt fyrir 21,8 milljarða króna að nafnverði í RIKB 42. Keyptu þegar krafan var í 5,3% Í útboði Lánamála ríkisins 8. apríl 2022 var selt fyrir 21,8 milljarða króna að nafnverði í RIKB 42. Samþykkt verð var 89,970 og ávöxtunarkrafan 5,330%. Seðlabankinn keypti á sama tíma gjaldeyri fyrir um 18 milljarða króna í kringum útboðið en íslenska krónan styrktist um 1% í kjölfar útboðsins. Heimildir Viðskiptablaðsins herma að BlueBay hafi á sínum tíma farið inn á íslenska markaðinn með gjaldeyrisviðskipti í gegnum Seðlabankann, fremur en hefðbundna miðlun á millibankamarkaði. Slík leið stendur ekki almennum fjárfestum til boða en Seðlabankinn vildi ekki tjá sig um það þegar leitast var eftir svörum. Í hefðbundnum gjaldeyrisviðskiptum fer erlendur fjárfestir í gegnum banka eða miðlara sem kaupir krónur á markaði fyrir hans hönd. Ávöxtunarkrafan á RIKB 42 í útboðinu 2022 var 5,3% en hún stendur nú í tæplega 6,7%. Þegar fjárhæðirnar eru mjög stórar getur slíkt haft áhrif á gengi krónunnar, sérstaklega á litlum markaði. Þá getur Seðlabankinn komið fyrr inn á markaðinn en ella, til dæmis með gjaldeyriskaupum eða -sölu, til að dempa sveiflur og tryggja að stór viðskipti fari ekki óhóflega illa með markaðinn. Gjaldeyrisþáttur skiptir nefnilega miklu máli til að ná utan um viðskiptin en þegar erlendir fjárfestar kaupa íslensk ríkisbréf eru þeir alltaf með stöðutöku í krónunni, nema gjaldeyrisáhættan sé varin sérstaklega. Í slíkri stöðu eru ríkisbréfin ekki aðeins ávöxtunareign heldur eins konar geymslustaður fyrir krónustöðu. Fjárfestir kaupir krónur, leggur þær í seljanleg ríkisskuldabréf og nýtur íslenskra vaxta á meðan staðan er opin. Heildarávinningur Bluebay ræðst því af þremur þáttum: verðbreytingu bréfsins, vaxtagreiðslum og þróun krónunnar gagnvart þeim gjaldmiðli sem fjárfestirinn lagði upp með. Frá útboðinu 8. apríl 2022 til 16. júní 2026 hefur dollarinn lækkað úr 128,59 krónum í 124,50 krónur. Það jafngildir 3,18% styrkingu krónunnar gagnvart dollar á tímabilinu. Evran hefur á sama tíma hækkað úr 139,80 krónum í 144,43 krónur, sem jafngildir um 3,3% veikingu krónunnar gagnvart evru. Ef upphaflegi gjaldmiðillinn var dollari og staðan óvarin hefur krónan unnið með fjárfestinum. Ef upphaflegi gjaldmiðillinn var evra hefur gjaldeyrisþátturinn verið lítillega óhagstæðari. Ef gjaldeyrisáhættan var varin breytist myndin aftur. Á móti kemur að bandarískir langtímavextir hafa á tímabilinu verið háir. Fyrir erlendan fjárfesti dugir ekki að fá háa nafnvexti á Íslandi. Ávöxtunin þarf að bæta upp valkostinn, til dæmis 20 til 30 ára bandarísk ríkisskuldabréf, gjaldmiðlaáhættu, smæð íslenska markaðarins og seljanleikaáhættu. Áskrifendur geta lesið ítarlega umfjöllun Viðskiptablaðsins um málið hér.