Innlent | Morgunblaðið | 12.6.2026 | 12:48 | Uppfært 13:16 Launahækkanir sagðar ýta undir verðbólguna Metodij Hadzi-Vaskov segir launahækkanir afdrifaríkar. mbl.is/Eggert Jóhannesson Gunnlaugur Snær Ólafsson [email protected] Setja bókamerki Tengdar fréttir Vextir á Íslandi Landsbankinn spáir að verðbólga aukist næstu mánuði „Þetta eru allt saman nýir skattar“ Mikilvægustu hagstjórnartækin Lausnin flóknari en gjaldmiðlaskipti Meiri svartsýni í fréttum en raunveruleikinn sýnir » Fleiri tengdar fréttir Hækkun launa án innistæðu fyrir þeim í hagkerfinu er einn mikilvægra þátta sem skýra verðbólgu síðustu ára. Þetta er meðal niðurstaðna árlegrar úttektar sendinefndar Alþjóðagjaldeyrissjóðsins (AGS) á Íslandi. Frétt af mbl.is Vara við hættu á vaxtahækkunum og kalla á aðhald Í úttektinni er lagt til að gripið verði til aðgerða til að halda aftur af þessari þróun. M.a. er lagt til að stéttarfélög opinberra starfsmanna taki þátt í samræmdum samningalotum við hlið einkamarkaðarins, auk þess sem talin er þörf á að veita ríkissáttasemjara ríkari heimildir til að leggja fram bindandi miðlunartillögur. Spurður um verðbólguvanda Íslands segir Metodij Hadzi-Vaskov, yfirmaður sendinefndar AGS, að verðbólgan orsakist af samspili margra ólíkra þátta. „Ísland er lítið en opið hagkerfi sem tekst á við margvísleg ytri áhrif, sérstaklega í tengslum við innflutning og sést það í tengslum við alþjóðlega óvissu vegna stöðunnar á heimsvísu og í Mið-Austurlöndum. Það eru einnig innri áhrif sem kynda undir verðbólgu og í því samhengi vil ég leggja sérstaka áherslu á launaþróun sem hefur yfir lengri tíma verið umfram framleiðniaukningu hagkerfisins. Áður var húsnæðismarkaðurinn einnig mikilvægur þáttur sem hefur valdið hærri verðbólgu auk þess sem verðbólguvæntingar hafa verið háar. Í tengslum við launahækkanir er mikilvægt að þær séu í takti við framleiðniaukningu. Undanfarna áratugi hefur Ísland upplifað tímabil með mjög mikilli framleiðniaukningu sem hefur réttlætt launahækkanir en það sem við sjáum undanfarin ár er að framleiðniaukningin stendur ekki undir hækkunum.“ Athygli vekur að einnig var bent á þetta atriði í skýrslu erlendra sérfræðinga um valkosti Íslands í gjaldmiðlamálum. Var þar nefnt á að launahækkanir síðustu ára hefðu dregið verulega úr samkeppnishæfni Íslands og ýtt undir verðbólgu. Vaxtahækkun Sendinefnd AGS telur núverandi peningastefnu vera hæfilega stranga en varar við því að frekari vaxtahækkanir gætu reynst nauðsynlegar á næstunni ef verðbólguþrýstingur varir áfram. Lagt er til að vaxtalækkanir verði hægfara ef rými skapast til slíkra aðgerða og er mælt með því að Seðlabankinn færist nær spádrifinni verðbólgumarkmiðsstefnu til að auka fyrirsjáanleika. Þá er lagt til að dregið verði úr vægi verðtryggðra húsnæðislána til að styrkja miðlun peningastefnunnar og gjaldeyrisforðinn aukinn til að verjast ytri áföllum. Þá voru stjórnvöld hvött til að ná markmiði um hallalausan rekstur. Fáðu aðgang að þessari grein Með áskrift færðu fullan aðgang að öllum læstum greinum Árvakurs — vandað, fjölbreytt og traust efni, hvar og hvenær sem er. Þannig styður þú íslenska fjölmiðlun og hjálpar okkur að halda áfram að segja sögurnar sem skipta máli. Tryggðu þér aðgang núna. Skoða áskriftarleiðir Innskráning Gleymt lykilorð? Kennitala: Lykilorð: Ertu ekki með notendaaðgang? Fara í nýskráningu . Fáðu þér áskrift til að lesa áfram Þú ert innskráð(ur) sem ... en ert ekki með áskrift. Aðgangur að þessari frétt í fullri lengd krefst áskriftar að Morgunblaðinu, rafræns aðgangs á borð við vikupassa eða séráskriftar að viðkomandi efnisflokki á mbl.is. Kynntu þér áskriftarleiðirnar Ég er nú þegar áskrifandi Ég er ekki með notendaaðgang Tengdar fréttir Vextir á Íslandi Landsbankinn spáir að verðbólga aukist næstu mánuði „Þetta eru allt saman nýir skattar“ Mikilvægustu hagstjórnartækin Lausnin flóknari en gjaldmiðlaskipti Meiri svartsýni í fréttum en raunveruleikinn sýnir » Fleiri tengdar fréttir Nánar um málið í Morgunblaðinu Áskrifendur: Lesa blaðið hér Blogga um frétt Nánar um málið í Morgunblaðinu Áskrifendur: Lesa blaðið hér Nýjast á mbl.is » Ekki hleypt inn í landið fyrir HM Kanada – Bosnía kl. 19, bein lýsing Brennivín hlaut gullverðlaun í alþjóðlegri keppni Þverá gaf 25 laxa í opnunarholli Argentínumaðurinn að fá stórt starf Umræðan Höggvið á orkuhnúta, einn af öðrum Efnahagsleg hnignun ESB Meira í Umræðunni » Fleira áhugavert Spá 16-22 milljarða halla árið 2027 Prinsessan er látin Harðnar enn í deilum hjá Icelandair Íhuguðu að kasta sér fram af brú Mest lesið Í gær Í vikunni Íhuguðu að kasta sér fram af brú Subway auglýsir verð í evrum Samningnum sagt upp: „Eins og við séum ekki fólk“ Harðnar enn í deilum hjá Icelandair Réðst á dreng í sundi Málið dagaði uppi hjá starfsmanni Afþakka risaeðlubein eftir þriggja ára vinnu starfshóps Létu lífið tæpum sólarhring áður en lögreglan kom Starfsmönnum fjölgað og launakostnaður hækkaði Er upptaka evru ógn við efnahag Íslands? Flugstjórar með tæpar þrjár milljónir Réðst á dreng í sundi Óttast er að hundruð missi vinnuna Íslenskur maður ekki fundið sársauka í 73 ár Lokuðu skrifstofum Hagkaupa eftir alvarlega hótun Dæmið gengur ekki upp Farþegar skildir eftir vegna ölvunar Nýjar íbúðir seljast ekki á ásettu verði Borgarstjóri fagnar stórafmæli í Ráðhúsinu Dró sér 3,3 milljónir vegna leigu á Tenerife Bubbi sleit liðband Stefnir í hlýjasta dag sumarsins Réðst á dreng í sundi Flugstjórar með tæpar þrjár milljónir Ástæða til að hafa áhyggjur Myndir: Sjötugur Bubbi sló í gegn Pottinum fargað: „Okkur finnst þetta sóun“ Um 300 þegar fengið viðvörun Tilbúnir að slást í sundklefunum Ósátt við að föður sínum sé blandað í umræðuna Nýjast á mbl.is » Ekki hleypt inn í landið fyrir HM Kanada – Bosnía kl. 19, bein lýsing Brennivín hlaut gullverðlaun í alþjóðlegri keppni Þverá gaf 25 laxa í opnunarholli Argentínumaðurinn að fá stórt starf Umræðan Höggvið á orkuhnúta, einn af öðrum Efnahagsleg hnignun ESB Meira í Umræðunni » Fleira áhugavert Verðbólga á sterum frá 2023 Spá 16-22 milljarða halla árið 2027 Þrengdi að hálsi fyrrum sambýliskonu sinnar Íbúðaverð hækkaði um 103% á tíu árum Mest lesið Í gær Í vikunni Íhuguðu að kasta sér fram af brú Subway auglýsir verð í evrum Samningnum sagt upp: „Eins og við séum ekki fólk“ Harðnar enn í deilum hjá Icelandair Réðst á dreng í sundi Málið dagaði uppi hjá starfsmanni Afþakka risaeðlubein eftir þriggja ára vinnu starfshóps Létu lífið tæpum sólarhring áður en lögreglan kom Starfsmönnum fjölgað og launakostnaður hækkaði Er upptaka evru ógn við efnahag Íslands? Flugstjórar með tæpar þrjár milljónir Réðst á dreng í sundi Óttast er að hundruð missi vinnuna Íslenskur maður ekki fundið sársauka í 73 ár Lokuðu skrifstofum Hagkaupa eftir alvarlega hótun Dæmið gengur ekki upp Farþegar skildir eftir vegna ölvunar Nýjar íbúðir seljast ekki á ásettu verði Borgarstjóri fagnar stórafmæli í Ráðhúsinu Dró sér 3,3 milljónir vegna leigu á Tenerife Bubbi sleit liðband Stefnir í hlýjasta dag sumarsins Réðst á dreng í sundi Flugstjórar með tæpar þrjár milljónir Ástæða til að hafa áhyggjur Myndir: Sjötugur Bubbi sló í gegn Pottinum fargað: „Okkur finnst þetta sóun“ Um 300 þegar fengið viðvörun Tilbúnir að slást í sundklefunum Ósátt við að föður sínum sé blandað í umræðuna