Sjómannadagsráð heiðraði sjö aldna sjómenn á sjómannadaginn. Aríel Pétursson, formaður Sjómannadagsráðs, hélt tölu við þetta tilefni. „Bergsveinn Þorkelsson, Bessi, er einn af þeim sem hefur verið tengdur sjónum nánast alla sína ævi og er enn að. Bessi fæddist í Reykjavík árið 1952 og ólst upp í Laugarnesinu. Þar vaknaði áhuginn snemma. Á meðan aðrir strákar voru uppteknir af ýmsu öðru stóð hann gjarnan á Kirkjusandi og horfði á togarana sigla út á sundin. Það var eitthvað yfirnáttúrulegt við sjóinn sem togaði í hann. Svo mikill var áhuginn að sextán ára gamall fór hann niður á bryggju með sjópokann sinn og beið þess að einhver háseti skilaði sér ekki um borð. Fyrsta tilraunin var fýluferð en Bessi gefst ekki upp þó á móti blási. Næsta tilraun lukkaðist og 19. júlí árið 1968 steig hann í fyrsta sinn um borð í síðutogarann Egil Skallagrímsson og þar hófst ferðalag sem átti eftir að vara í tæpa hálfa öld. Síðar lauk hann námi frá Stýrimannaskólanum og starfaði á fjölmörgum skipum, bæði sem háseti og stýrimaður. Hann sigldi á kaupskipum Eimskipafélagsins, á togara á Súgandafirði, sigldi hjá Bæjarútgerð Reykjavíkur og átti síðan langan og farsælan feril á aflaskipunum Vigra, þeim yngri og eldri þar sem hann naut virðingar samferðamanna sinna fyrir fagmennsku, dugnað og umfram allt að vera frábær skipsfélagi. Gestur Helgason fæddist á Patreksfirði árið 1954, og hefur helgað nær alla sína starfsævi sjónum og siglingum. Gestur ólst fyrst upp á Hvallátrum í Vesturbyggð. Sex ára flutti hann síðan á Tálknafjörð þar sem hann ólst upp í nánu samfélagi þar sem allir þekktu alla og vinir æskunnar eru enn meðal hans bestu vina. Sjórinn togaði snemma í Gest. Fyrst fór hann á fiskiskipið Tálknfirðing og aðeins sautján ára gamall hóf hann störf hjá Eimskip, þá á Goðafossi. Gestur lauk farmannaprófi árið 1979 og hóf síðan langan og farsælan feril hjá Eimskip þar sem hann starfaði sem stýrimaður og síðar skipstjóri í rúma fjóra áratugi. Þegar hann er spurður hvað hafi skipt mestu máli á þessum langa ferli nefnir hann ekki endilega skip eða tæki. Hann segir að uppskriftin sé jafnaðargeð, létt lund og að koma fram við fólk eins og maður vill að það komi fram við sig. Jón Már Jakobsson, eða Nonni, er maður sem hefur um áratugaskeið verið traustur hlekkur í íslenskri sjómennsku og einn þeirra sem aldrei hafa látið sér leiðast að vinna. Nonni fæddist í Reykjavík árið 1956 en var aðeins átta ára gamall þegar fjölskyldan flutti í Biskupstungur. Sextán ára gamall fór Nonni fyrst til sjós sem háseti á netabátnum Þorra. Fyrstu árin varð hann reyndar sjóveikur eins og svo margir ungir sjómenn, en lét það ekki aftra sér. Hann lærði fyrst vélvirkjun og kunni vel við sig í smiðjunni, en langaði að eiga möguleikann á sjómennsku líka. Hann skráði sig því í Vélskólann, upphaflega til að opna á fleiri möguleika í lífinu. Eins og oft vill verða varð það ákvörðun sem mótaði alla hans starfsævi. Árið 1979 fór hann fyrst á hvalvertíð og varð fastamaður þar næstu vertíðir allt þar til hvalveiðarnar lögðust af árið 1986. Þegar því tímabili lauk lá leiðin yfir á frystitogarann Venus, þar sem hann varð síðar yfirvélstjóri. Þar átti hann eftir að verja stórum hluta starfsævinnar áður en hann flutti sig yfir á Örfirisey og lauk þar löngum og farsælum ferli til sjós. Jón Páll Ásgeirsson, Palli, fæddist í Stykkishólmi árið 1950 en flutti ungur með fjölskyldu sinni suður. Æskuárin liðu í Keflavík um skamma hríð og síðar á Seltjarnarnesi þar sem hann ólst upp við sjóinn og sögurnar sem honum fylgja. Það var aldrei langt í sjómennskuna. Afi hans var skipstjóri og áhuginn á hafinu virðist hafa borist áfram með blóðinu. Eftir gagnfræðaskóla hóf Palli nám í netagerð, og er lærður netagerðarmeistari í dag, en árið 1969 fékk hann tækifæri til að fara einn túr á nótaskipinu Reykjaborginni. Ætlunin var aðeins að prófa sjóinn. Eins og svo oft gerist með okkur sjómennina varð þessi eini túr að nokkrum árum og áður en langt um leið var stefnan tekin í Stýrimannaskólann. Með náminu sigldi hann á skipum Eimskipafélagsins og náði meðal annars að vera um borð í Gullfossi á síðustu dýrðarárum hans. Að loknu námi lá leiðin til Landhelgisgæslunnar á lokametrum þorskastríðanna. Þar var enginn tími til að læra rólega inn á starfið. Áhöfnin eltist við breska togara, klippti veiðarfæri og lenti í árekstrum við freigátur. Í janúar 1976 var Palli að koma loks í land eftir túr á Ægi þegar hann var fluttur á gúmmíbát yfir í varðskipið Baldur, rétt fyrir utan höfnina, til að halda áfram í hasarnum. Þannig voru tímarnir. Verkefnin biðu ekki. Næstu áratugi þjónaði hann Landhelgisgæslunni af trúmennsku, bæði á varðskipum, í flugdeildinni og síðar í Skógarhlíðinni þar sem hann var til sjötíu ára aldurs. Í þorskastríðunum var hann ekki aðeins á vettvangi heldur líka bak við linsuna. Margar af þeim myndum sem þjóðin þekkir í dag úr sögu Gæslunnar og þorskastríðanna eru teknar af Palla. Sama gildir um ótal ljósmyndir af fiskiskipum, kaupskipum og fólkinu sem byggði upp íslenskan sjávarútveg. Kristján Sigurbjörnsson fór óvenjulega leið inn í íslenska sjómennsku en átti eftir að verða órjúfanlegur hluti af henni. Kristján fæddist á Akureyri árið 1955 en flutti aðeins þriggja vikna gamall með fjölskyldu sinni suður. Heimspekingurinn, faðir hans hafði ákveðið að fara í Stýrimannaskólann til að auka tekjumöguleika stórrar fjölskyldu og þau settust að í Garðabænum þar sem Kristján hefur í raun alið mann sinn allar götur síðan. Faðir Kristjáns var orðinn skipstjóri á hvalskipunum og þegar kokkur hætti um borð opnaðist tækifæri. Kristján stökk til og fór á vertíð. Upphaflega var þetta aðeins hugsað sem tímabundið verkefni. En eins og svo oft með sjómennina varð tímabundna tilraunin að ævistarfi. Eftir þónokkrar vertíðir á Hvalnum og mikið kokkarí í landi réði hann sig á frystitogarann Venus árið 1986. Fyrst sem háseti, því hann langaði að prófa lífið á dekkinu, en síðar sneri hann aftur í sitt eðlislæga hlutverk og varð kokkur skipsins. Þar átti hann eftir að verja stórum hluta starfsævinnar og ljúka henni innan sama fyrirtækis á togaranum Akurey. Ólafur Pálsson hefur að baki langan og farsælan feril til sjós og í þjónustu Landhelgisgæslunnar, en einnig er hann maður sem hefur alla tíð farið sínar eigin leiðir í lífinu. Óli fæddist í Reykjavík árið 1953 og fyrstu árin bjó fjölskyldan í bragga í Kamp Knox áður en hún flutti í Gnoðarvoginn. Þar ólst hann upp ásamt bróður sínum Gunnari, sem síðar varð einnig vélstjóri. Faðir þeirra var verslunarmaður og ekkert í uppvextinum benti sérstaklega til þess að báðir synirnir ættu eftir að helga líf sitt sjónum. En stundum þarf ekki nema einn mann til að breyta stefnu lífsins. Í þessu tilfelli var það föðurbróðir Óla, Guðni Ólafsson yfirvélstjóri á Hofsjökli, sem bauð honum með sem smyrjara sumarið 1971. Ætlunin var að fara einn túr. Þið eruð farin að þekkja munstrið. Sá túr að ævistarfi. Óli hóf nám í Vélskólanum um haustið og lauk því með glæsibrag nokkrum árum síðar. Hann sigldi á skipum Eimskipafélagsins, vann um tíma í Landssmiðjunni og kynntist þar vel bæði ríkisskipum og varðskipum landsins. En lífsleiðin er sjaldnast bein. Á einum tímapunkti misskildi ungi vélstjórinn örlítið reglurnar um tollfrjálsan varning og mætti algjöru skilningsleysi Eimskipafélagsins vegna sjálfsbjargarviðleitni sinnar þegar tuttugu kassar af rótsterkum vodka áttu ekki alveg að vera þar sem þeir voru. Um tíma leit út fyrir að sjómannsferlinum væri lokið. En þegar einn vinur hans hjá Landhelgisgæslunni sagði honum að mæta með sér á skrifstofu starfsmannastjóra þar á bæ kom í ljós að þar voru menn tilbúnir að horfa frekar á manninn en mistökin. Það reyndist happafengur fyrir Gæsluna. Óli hóf störf þar árið 1976, í miðju síðasta þorskastríðinu. Í fyrsta túrnum lenti varðskipið Ver í árekstri við breska freigátu með þeim afleiðingum að brúarvængur rifnaði af og töluverðar skemmdir urðu á skipinu. Fyrir ungan vélstjóra var þetta heldur óvenjuleg innleiðing í starfið. Næstu ár á eftir átti Óli eftir að vinna í Landssmiðjunni, á Hofsjökli og bílaflutningaskipinu Bifröst, en svo 1981 fór hann svo aftur til Gæslunnar þar sem næstu áratugina var hann einn af þeim mönnum sem héldu hjarta skipanna gangandi. Í dag heiðrum við Víði Jónsson, mann sem vissi frá barnæsku nákvæmlega hvað hann ætlaði að verða þegar hann yrði stór. Sum börn dreymir um að verða íþróttamenn, læknar eða flugmenn. Víði dreymdi um að verða skipstjóri sem fiskaði vel. Hann fæddist í Bolungarvík árið 1956 og ólst upp í samfélagi þar sem sjórinn var allsráðandi. Faðir hans var skipstjóri og frá unga aldri fylgdist Víðir af ástríðu með því sem gerðist á sjónum. Hann vissi hvaða skip höfðu fiskað best, hvaða skipstjórar voru aflahæstir og hverjir voru að gera hlutina rétt. Fyrir honum voru skipstjórarnir hetjur. Hann hefur sjálfur sagt að hann hafi fylgst með aflabrögðum af sömu ákefð og aðrir fylgjast með fótbolta – og haldið með sínum uppáhaldsskipstjórum eins og aðrir halda með Liverpool. Þann 16. júní árið 1971 rættist draumurinn loksins þegar hann fór fyrst til sjós með föður sínum á Guðmundi Péturs. Fyrsta ferðin varð þó ekki alveg eins og hann hafði ímyndað sér. Víðir varð skelfilega sjóveikur og fylgdi sú veiki honum árum saman. En hann lét hana aldrei stöðva sig. Það var einfaldlega ekkert annað í boði. Hann ætlaði sér að verða skipstjóri. Að loknu námi í Stýrimannaskólanum hófst ferill sem átti eftir að marka djúp spor í íslenska sjómennsku. Hann varð skipstjóri aðeins 26 ára gamall á Dagrúnu frá Bolungarvík og svo einhverjum árum síðar tók við sá kafli sem flestir tengja við nafn hans þegar hann tók við Kleifaberginu, þar sem hann var skipstjóri í meira en tvo áratugi. Á starfsævi Víðis breyttist íslensk sjómennska meira en flestir gera sér grein fyrir. Skipin urðu stærri, tæknin fullkomnari og vinnubrögðin gjörbreyttust. En Víðir hefur alltaf verið þeirrar skoðunar að tækin ein og sér skýri ekki árangur. Þeir sem þekkja Víði vita að hann tekur sjálfan sig ekki of hátíðlega. Hann hefur alltaf verið maður fólksins.