Hildur Sverris­dóttir, þing­maður Sjálf­stæðis­flokksins, gagn­rýndi ríkis­stjórnina harð­lega í óundir­búnum fyrir­spurnum á Alþingi vegna kynningar Stjórnarráðsins á skýrslu er­lendra sér­fræðinga um kosti og galla þess að taka upp evru. Hildur sagði ríkis­stjórninni hafa verið tíðrætt um ógnina af upp­lýsingaóreiðu í að­draganda mikilvægrar at­kvæða­greiðslu um viðræður við Evrópu­sam­bandið. Hún sagði hins vegar „með ólíkindum hversu mikil upp­lýsingaóreiða stafar frá ríkis­stjórninni sjálfri í þessu mikla hags­muna­máli þjóðarinnar“. Til­efni fyrir­spurnarinnar var gagn­rýni á fram­setningu fjár­málaráðu­neytisins og Stjórnarráðsins á niður­stöðum evru­skýrslunnar. Þar hefur verið bent á að í kynningu stjórn­valda hafi verið full­yrt með af­gerandi hætti að kostnaður við ís­lensku krónuna væri lík­lega meiri en ábatinn, en bent hefur verið á að sú ályktun gangi lengra en sjálf skýrslan. Hildur sagði eitt af þeim veiga­miklu og hlutlægu at­riðum sem þjóðin þyrfti að fá upp­lýsingar um vera kosti og galla þess að taka upp evru. Sú um­ræða hefði ekkert með til­vonandi samninga­viðræður við Evrópu­sam­bandið að gera. „Það er því mikið áhyggju­efni að í til­kynningu frá Stjórnarráðinu séu niður­stöður skýrslu um kosti þess og galla orðaðar meira af­gerandi en í sjálfri skýrslunni,“ sagði Hildur. Hún vísaði til siða­reglna ríkis­stjórnarinnar, sem Kristrún Frosta­dóttir for­sætis­ráðherra undir­ritaði 11. mars 2025. Þar segir að ráðherra skuli beita sér fyrir því að upp­lýsingum sé miðlað af nákvæmni, heilindum og með skýrum hætti. Þá segir að ráðherra skuli hafa frum­kvæði að því að leiðrétta eins fljótt og auðið er rangar eða villandi upp­lýsingar og mis­skilning sem varði mál­efni sem heyri undir ráðherra. „Í ljósi þess að siða­reglur þessar voru undir­ritaðar af for­sætis­ráðherra, Kristrúnu Frosta­dóttur, þann 11. mars 2025, vil ég spyrja hæstv. for­sætis­ráðherra: Hvernig stenst kynning Stjórnarráðsins á niður­stöðum þessarar mikilvægu skýrslu siða­reglur ríkis­stjórnarinnar?“ spurði Hildur. „Á hverju byggir þá Stjórnarráð Ís­lands þá full­yrðingu?“ Málið hefur verið til um­ræðu eftir að Jón Helgi Egils­son, fyrr­verandi for­maður bankaráðs Seðla­banka Ís­lands, gagn­rýndi fram­setningu stjórn­valda í grein undir fyrir­sögninni „Skýrsla sem segir ekki það sem okkur er sagt að hún segi“. Í greininni segir Jón Helgi að Stjórnarráð Ís­lands haldi því fram að niður­staða evru­skýrslunnar sé sú að kostnaður krónunnar sé lík­lega meiri en ábatinn. Höfundar skýrslunnar segi hins vegar sjálfir að þeir hafi ekki metið mikilvæga þætti sem tengjast raun­hag­kerfi og vinnu­markaði. Hann bendir á að skýrslu­höfundar taki fram að skýrslan fjalli um þrengri spurningu, eða hvort taka eigi upp evru, en ekki fullan saman­burð á kostnaði og ábata sjálf­stæðs gjald­miðils annars vegar og annarra gjald­miðla­fyrir­komu­laga hins vegar. Í greininni segir að ef skýrslu­höfundar hafi sjálfir sagt að þeir hafi ekki metið mikilvæga þætti sem tengjast raun­hag­kerfi og vinnu­markaði, og hvergi í 219 blaðsíðna skýrslunni sé full­yrt að kostnaður krónunnar sé meiri en ábatinn, vakni sú spurning „á hverju byggir þá Stjórnarráð Ís­lands þá full­yrðingu að það sé niður­staða skýrslunnar?“ Gagn­rýnin hefur einnig verið til um­fjöllunar í Morgun­blaðinu. Í viðtali við Daða Má Kristó­fers­son fjár­málaráðherra segir ráðherrann að niður­staða skýrslu­höfunda sé svipuð niður­stöðu annarra greininga um að í venju­legu ár­ferði sé „um­tals­verður kostnaður af krónunni“ og að öllum líkindum sé hann hærri en ábatinn. Hann líkir krónunni við tryggingu sem geti reynst gagn­leg þegar veru­leg áföll dynja yfir hag­kerfið, en sem kostar í venju­legu ár­ferði. Í viðtalinu var ráðherrann spurður út í að skýrslu­höfundar tækju ekki jafn af­gerandi til orða og ráðu­neytið, þar sem í skýrslunni væri talað um að kostnaðurinn gæti verið meiri í venju­legu ár­ferði en ráðu­neytið segði að hann væri lík­lega meiri að jafnaði. Daði Már svaraði því til að skýrslu­höfundar hefðu unnið sjálf­stætt og að mat ráðu­neytisins á greiningu þeirra gæti verið annað en mat höfunda á eigin greiningu eða fram­setning þeirra á eigin niður­stöðum. Kristrún Frosta­dóttir for­sætis­ráðherra hafnaði gagn­rýni Hildar á Alþingi. Hún sagði skýrsluna ekki vera endan­legan úr­skurð um það hvort betra væri fyrir Ís­land að halda í sjálf­stæðan gjald­miðil eða taka upp evru. „Þessi skýrsla er ekki og mun aldrei, frekar en fyrri skýrslur, vera ein­hver stóridómur eða endan­legur úr­skurður um það,“ sagði Kristrún. Hún sagði þó að það þýddi ekki að engar niður­stöður eða ályktanir væri hægt að draga af skýrslunni. „Það kemur skýrt fram í skýrslunni, for­seti, að kostnaður við sjálf­stæðan gjald­miðil sé veru­legur. Það kemur líka fram að hann kunni að vera meiri en sá ábati sem því fylgir,“ sagði for­sætis­ráðherra. Kristrún sagði skýrsluna vandaða og traustan grunn fyrir mikilvæga um­ræðu um kosti og galla. Hún sagði fólk geta haft mis­munandi skoðanir á því hversu djúpt væri tekið í árinni en hafnaði því að málið varðaði siða­reglur ríkis­stjórnarinnar. „En ég tel að engu leyti að þetta snerti þær siða­reglur sem þing­maður er hér að ræða,“ sagði Kristrún. „Eru siða­reglurnar bara enn eitt leik­ritið?“ Hildur fylgdi málinu eftir og sagði ljóst að for­sætis­ráðherra tæki ekki undir þá fram­setningu sem fjár­málaráðu­neytið hefði sett fram. „Það er vissu­lega rétt að niður­staðan er að það eru kostir og gallar við hvoru tveggja og ég tek undir það en það er bara ekki það sem fjár­málaráðu­neytið sagði,“ sagði Hildur. Hún spurði hvort for­sætis­ráðherra ætlaði að leiðrétta fjár­málaráðherra í samræmi við siða­reglur ríkis­stjórnarinnar. „Ég heyri að for­sætis­ráðherra er sammála því að þetta sé ekki niður­staða skýrslunnar og það verður þá væntan­lega leiðrétt. Eða á allt að fá að ganga upp í pólitískum til­gangi og pólitískri veg­ferð ríkis­stjórnarinnar? Meira að segja siða­reglurnar skipta ekki máli,“ sagði Hildur. Hún sagði málið snúast um eitt stærsta hags­muna­mál þjóðarinnar og að ráðherrum bæri skylda til að koma fram með réttar upp­lýsingar. Ef þær væru villandi, hvort sem það væri óvart eða ekki, bæri að leiðrétta þær. Kristrún svaraði því til að fjár­málaráðu­neytið hefði sagt að lík­lega væri kostnaðurinn af krónunni að jafnaði meiri en ábatinn. „Þetta er rangtúlkun á þessari frétta­til­kynningu,“ sagði Kristrún. Hún sagði að þegar orð á borð við „lík­lega“ og „að jafnaði“ væru notuð gæfi það til kynna að svigrúm væri til túlkunar á niður­stöðum skýrslunnar. „Ég hef verið frekar skýr í mínu máli þegar kemur að kostnaði við ís­lensku krónuna. Ég veit alveg að það eru ákveðnir gallar sem fylgja því að fara inn í fast­gengis­kerfi. En ég veit líka að það er gríðar­legur kostnaður við núverandi kerfi og því er varpað fram í þessari skýrslu,“ sagði for­sætis­ráðherra. Hún sagði betra að verja tíma í að ræða efni skýrslunnar en staka fram­setningu sem hún taldi að verið væri að snúa út úr. „En vissu­lega lyfti ég því upp að kostnaðurinn er veru­legur,“ sagði Kristrún.