Ríkið tók í dag tæp­lega 15,9 milljarða króna að láni til um hálfs árs með út­boði ríkis­víxla. Lána­mál ríkisins samþykktu til­boð að nafn­verði 15.850 milljónir króna í ríkis­víxla­flokknum RIKV 26, sem er á gjald­daga 18. nóvember 2026. Alls bárust 24 til­boð að nafn­verði 24.850 milljónir króna. Þrettán til­boð voru samþykkt og námu samþykkt til­boð því um 64% af mót­teknum til­boðum. Boðhlut­fallið var 1,57, sem þýðir að eftir­spurn var um einu og hálfu sinni meiri en sú fjár­hæð sem ríkið samþykkti. Hvað eru ríkis­víxlar? Ríkis­víxlar eru skammtímalán ríkis­sjóðs. Þeir eru óverð­tryggðir og gefnir út til skemmri tíma en eins árs. Ólíkt hefðbundnum skulda­bréfum bera þeir ekki reglu­lega vexti. Í staðinn eru þeir seldir á verði undir nafn­verði og greiddir upp á fullu nafn­verði á gjald­daga. Ein­falt dæmi er að fjár­festir kaupi ríkis­víxil með 100 króna nafn­verði á 96 krónur. Á gjald­daga fær hann 100 krónur greiddar. Munurinn, fjórar krónur, er ávöxtun fjár­festisins og vaxta­kostnaður ríkisins. Þess vegna birtast niður­stöður út­boðsins bæði sem verð og „flatir vextir“. Lægra verð þýðir hærri ávöxtunar­krafa. Hærri ávöxtunar­krafa þýðir að ríkið fær minna fé í hendur í dag fyrir hverjar 100 krónur sem það greiðir til baka á gjald­daga. Meðal­krafan 7,75% Vegið meðal­verð samþykktra til­boða var 96,228 og sam­svaraði það 7,754% flötum vöxtum. Lægsta samþykkta verðið var 96,183, sem jafn­gildir 7,850% vöxtum, en besta til­boðið var á genginu 96,286, sem jafn­gildir 7,630% vöxtum. Miðað við vegið meðal­verð fær ríkið um 15,25 milljarða króna í hendur núna fyrir víxla sem það greiðir til baka á 15,85 milljörðum króna í nóvember. Munurinn er tæp­lega 600 milljónir króna. Það er ekki „vaxta­greiðsla“ í hefðbundnum skilningi, því ríkis­víxlar greiða ekki vexti á líftímanum. Kostnaðurinn kemur fram í því að ríkið selur víxlana með af­slætti frá nafn­verði. Hvað segir þetta um vaxta­stigið? Krafan í út­boðinu sýnir að fjár­festar vilja fá tæp­lega 8% ársávöxtun fyrir að lána ríkinu til skamms tíma, þótt aðeins sé um hálfs árs lán að ræða. Það endur­speglar hátt vaxta­stig í hag­kerfinu og væntingar markaðarins um að peninga­stefnan verði áfram aðhalds­söm næstu mánuði. Ríkis­víxlar eru al­mennt taldir meðal öruggustu fjár­festinga í krónum, þar sem lántakandinn er ríkis­sjóður. Þegar ríkið þarf að bjóða um 7,8% ávöxtun á slíkum skammtíma­bréfum gefur það vís­bendingu um hvað öruggasta krónu­fjár­mögnun kostar nú á markaði. Fyrir ríkis­sjóð þýðir þetta að skammtíma­fjár­mögnun er dýrari en hún væri í lægra vaxta­um­hverfi. Fyrir fjár­festa eru ríkis­víxlar hins vegar leið til að leggja fé til skamms tíma á til­tölu­lega háum vöxtum og með lítilli útlánaáhættu. Niður­staðan er að ríkið fékk ágæta eftir­spurn í út­boðinu, en á kjörum sem sýna að markaðurinn verð­leggur enn háa skammtíma­vexti.