Security News

Cybersecurity news aggregator

📰
INFO News Viðskiptablaðið

Vara við hvata til vaxta­muna­við­skipta

Read Full Article →

Hátt vaxta­stig hér á landi hefur aukið vaxta­mun Ís­lands gagn­vart útlöndum og skapað efna­hags­legan hvata til fjár­festinga í krónu­eignum með stuttan líftíma og mikinn seljan­leika. Í Fjár­málastöðug­leika Seðla­banka Ís­lands er varað við svo­nefndum vaxta­muna­við­skiptum en þar er átt við þegar að fjár­festar sækja í eignir í gjald­miðli með hærri vöxtum, í þeirri von að fá betri ávöxtun svo lengi sem gengið helst stöðugt eða hreyfist þeim ekki í óhag. Í ís­lensku sam­hengi merkir það að krónu­eignir geta orðið aðlaðandi fyrir aðila sem vilja nýta sér vaxta­mun gagn­vart útlöndum. Seðla­bankinn bendir á að slíkar fjár­festingar geti stutt við gengi krónunnar um tíma. Á móti komi að þær geti einnig aukið líkur á skyndi­legu út­flæði og þrýstingi á gengi krónunnar ef viðhorf fjár­festa breytast. Það getur til dæmis gerst ef væntingar um vaxta­stig breytast, ef alþjóð­leg áhætta eykst eða ef markaðsaðilar fara að vænta veikari krónu. Seðlabankinn segir þó að reglur bankans um há­marks­stærð af­leiðu­bókar bankanna eiga að veita ákveðna vörn gegn því að slík staða verði óhóf­lega stór. Þrátt fyrir þennan vaxta­mun var hrein fjár­festing er­lendra aðila í inn­lendum verðbréfum tak­mörkuð í fyrra. Eign er­lendra aðila í ís­lenskum ríkis­verðbréfum nam 108 milljörðum króna að nafn­virði í lok árs 2025 og var óbreytt frá sama tíma árið áður. Innan ársins urðu þó tölu­verðar sveiflur. Í október minnkaði staðan um rúm­lega 8 milljarða króna, en frá nóvember og út febrúar varð aftur sam­felld aukning. Í lok febrúar nam staða er­lendra aðila í ís­lenskum ríkis­verðbréfum um 7% af út­gefnum ríkis­verðbréfum í krónum. Sjá einnig Viðrar vel til vaxta­muna­við­skipta Í ritinu er jafn­framt bent á að við­skipti er­lendra aðila með inn­lend verðbréf geti haft um­tals­verð áhrif á gengi krónunnar þegar þeim fylgja gjald­eyris­við­skipti. Slík við­skipti geta verið um­fangs­mikil miðað við hefðbundin gjald­eyris­við­skipti fyrir­tækja í utan­ríkis­við­skiptum og því er oft sam­band milli verðbréfa­við­skipta er­lendra aðila og skammtíma­sveiflna á gjald­eyris­markaði. Þátt­taka er­lendra aðila í skráðum hluta­bréfum var einnig lítil í fyrra og hreint inn­flæði nánast ekkert yfir árið. Það sem af er ári 2026 nemur hins vegar hreint út­flæði er­lendra aðila úr hluta­bréfum um 10 milljörðum króna. Heildar­myndin er því sú að þrátt fyrir tölu­verðan vaxta­mun hefur er­lent fjár­magn ekki flætt í stórum stíl inn í inn­lend verðbréf, en Seðla­bankinn telur engu að síður ástæðu til að fylgjast grannt með hvatanum til vaxta­muna­við­skipta vegna þeirra áhrifa sem slík staða getur haft á gengi krónunnar.

Share this article