Háar eigin­fjárkröfur Seðla­banka Ís­lands halda áfram að setja ís­lensku bönkunum þröng mörk og auka kostnað við lán­veitingar. Eftir ár­legt könnunar- og mats­ferli Fjár­mála­eftir­litsins, svo­kallað SREP-ferli, nemur heildar­krafa um eigin­fjár­grunn Lands­bankans 20% af áhættu­grunni, 19,7% hjá Arion banka og 19,5% hjá Ís­lands­banka. Hjá Kviku banka nemur krafan 17,7%. Hækkunin hjá Ís­lands­banka tíma­bundin Kröfurnar eru sam­settar úr 8% lág­marks­kröfu, viðbótar­kröfu sam­kvæmt stoð II-R og saman­lagðri kröfu um eigin­fjárauka. Seðla­bankinn segir viðbótar­kröfurnar koma til vegna áhættu sem lág­marks­kröfur nái ekki nægi­lega utan um, meðal annars útlána- og samþjöppunaráhættu, markaðsáhættu og fast­vaxtaáhættu. Krafan til Ís­lands­banka hækkar frá fyrra mati og tengist hröðum vexti í er­lendu lána­safni bankans. Alþjóð­leg útlán Ís­lands­banka hafa vaxið úr um 1,5% af lána­safni bankans í byrjun síðasta árs í 4,5% í lok fyrsta árs­fjórðungs. Bankinn gerir ráð fyrir að hlut­fallið verði á bilinu 5–10% til framtíðar. Viðbótar­krafa Ís­lands­banka sam­kvæmt stoð II-R nemur 1,8% af áhættu­grunni og heildar­krafan 19,5%. Af þeirri kröfu skal al­mennt eigið fé þáttar 1 nema að lág­marki 15,2% af áhættu­grunni. Ellert Hlöðvers­son, fjár­mála­stjóri Ís­lands­banka, segir hækkunina ekki merkja að Seðla­bankinn sé mót­fallinn er­lendum lán­veitingum bankans. Hún sé tíma­bundið viðbragð við hröðum lána­vexti. „Þetta snýst ekki um það að Seðla­bankanum líki illa við að við séum að vaxa er­lendis. Það sama myndi gilda ef við værum í mjög hröðum lána­vexti í íbúðalánum,“ segir Ellert í sam­tali við Við­skipta­blaðið. Hann segir kröfuna tengjast þeirri áhættu sem geti fylgt hröðum útlána­vexti, óháð því hvort lánin séu veitt innan­lands eða er­lendis. Þegar lána­safn vex hratt vilji eftir­litið tryggja að útlánagæði haldist óbreytt og að bankinn fylgi áfram sömu viðmiðum við lán­veitingar. „Hug­myndin er að grípa þá áhættu að þú náir ekki að viðhalda sömu útlánagæðum í gegnum hraðan lána­vöxt,“ segir Ellert. Að hans sögn þýðir hækkunin að Ís­lands­banki þurfi að binda meira eigið fé meðan vöxturinn er hraður. Þegar er­lenda lána­safnið hefur náð því um­fangi sem bankinn stefnir að þurfi krafan ekki endi­lega að verða varan­leg. Sjá einnig Eiginfjárkrafa Íslandsbanka eykst Til saman­burðar nemur viðbótar­krafan 2,1% hjá Lands­bankanum og heildar­krafan 20%. Hjá Arion banka er viðbótar­krafan 2% og heildar­krafan 19,7%. Hjá Kviku er viðbótar­krafan hæst, eða 3,3%, en saman­lögð krafa um eigin­fjárauka lægri en hjá kerfis­lega mikilvægu bönkunum. Heildar­krafan nemur því 17,7%. Eigið fé er dýr fjár­mögnun Eigið fé er al­mennt dýrasta fjár­mögnun bankanna. Því meira eigið fé sem bankar þurfa að binda á móti lánum, því dýrara verður fyrir þá að veita lánin og því minna verður svigrúmið til að auka útlán. Bene­dikt Gísla­son, banka­stjóri Arion banka, hefur bent á að ís­lenskir bankar þurfi að binda mun meira eigið fé á móti íbúðalánum en bankar í Skandinavíu, eða 50–100% meira. Háar eigin­fjárkröfur draga jafn­framt úr arð­semi eigin fjár. Ávöxtunar­krafa hlut­hafa verður því hluti af þeim kostnaði sem bankarnir þurfa að mæta með tekjum sínum. Kostnaðurinn getur birst í hærri vaxta­mun, dýrari fjár­mögnun og lakari sam­keppnis­stöðu ís­lensku bankanna gagn­vart er­lendum aðilum sem kunna að búa við vægara reglu­verk. Stöðug­leikinn hefur verð Seðla­bankinn hefur rökstutt háar eigin­fjárkröfur með vísan til kerfis­legs mikilvægis banka­kerfisins og þeirrar áhættu sem fylgir starf­semi banka í litlu og sveiflu­kenndu hag­kerfi. Sterk eigin­fjár­staða eykur viðnámsþrótt bankanna og dregur úr líkum á að áföll í fjár­mála­kerfinu falli á ríkið eða al­menning. Stöðug­leikinn er þó ekki án kostnaðar. Þegar bankar þurfa að halda eftir miklu eigin fé minnkar svigrúm þeirra til útlána og fjár­mögnun verður dýrari. Seðla­bankinn horfir fyrst og fremst til stöðug­leika fjár­mála­kerfisins. Lántak­endur geta hins vegar fundið fyrir kostnaðinum fyrir þessum stöðugleika í kjörum sínum.