Security News

Cybersecurity news aggregator

📰
INFO News Viðskiptablaðið

Verðbólga lík­legast vel yfir viðmiði kjara­samninga

Read Full Article →

Kvika banki spáir því að vísi­tala neyslu­verðs hækki um 0,3% milli mánaða í júlí og að ár­s­verðbólga verði óbreytt í 5,2%. Hag­stofa Ís­lands birtir nýja verðbólgumælingu á morgun. Arion banki, Ís­lands­banki og Lands­bankinn spá einnig 5,2% ár­s­verðbólgu og er því full sam­staða meðal bankanna um niður­stöðuna. Arion spáir 0,3% hækkun vísitölunnar milli mánaða, Ís­lands­banki 0,35% og Lands­bankinn 0,34%. Flugfargjöld vega þyngra en áður Haf­steinn Hauks­son, aðal­hag­fræðingur Kviku, segir undir­liggjandi verðbólguþrýsting hafa heldur minnkað í síðustu mælingum. Þróunin í einstökum undir­liðum sé þó ekki næg til að lækka ár­s­verðbólguna í júlí, meðal annars vegna ár­stíða­bundinna hækkana í ferðaþjónustu. Kvika telur helmings­líkur á að ár­s­verðbólga mælist á bilinu 5,0–5,4%. Spá bankans um 0,3% hækkun vísitölunnar milli mánaða er yfir al­gengustu júlímælingu síðustu 15 ára, sem er 0,1%. Það skýrist meðal annars af því að áhrif sumarút­salna hafa minnkað á síðustu árum og að flug­far­gjöld vega nú þyngra í vísitölunni en áður. Ferðaþjónustan heldur verðbólgunni uppi Kvika gerir ráð fyrir að verð á ferðaþjónustu hækki um 8,3% milli mánaða og leggi 0,5 pró­sentu­stig til hækkunar vísitölunnar. Þar munar mest um flug­far­gjöld, sem bankinn spáir að hækki um 14% milli mánaða. Þótt það sé minni hækkun en í júlí í fyrra hefur vægi flug­far­gjalda í vísitölunni aukist úr 2,0% í 3,2% á einu ári. Hækkun þeirra leggur því meira til verðbólgunnar en áður Kvika telur að aukið vægi ferðaþjónustunnar hækki ár­s­verðbólguna um 0,1 pró­sentu­stig og komi þannig í veg fyrir að hún hjaðni í júlí. Bankinn leggur þó áherslu á að þróunin endur­spegli fyrst og fremst breytta sam­setningu vísitölunnar en ekki aukinn undir­liggjandi verðbólguþrýsting. Á móti vegur lægra elds­neytis­verð. Verðkönnun Kviku bendir til þess að bensín og dísilolía hafi lækkað um rúm 3% milli mánaða. Elds­neytisliðurinn er talinn draga vísitöluna niður um 0,1 pró­sentu­stig. Bankinn bendir þó á að dælu­verð sé enn um 20% hærra en í febrúar, að teknu til­liti til tíma­bundinnar lækkunar virðis­auka­skatts. Þótt hráolíu­verð hafi lækkað sé vinnsluálag olíu­hreinsistöðva enn nálægt sögu­legum há­gildum. Húsnæði hækkar enn Kvika spáir því að húsnæðisliður vísitölunnar hækki um 0,4% milli mánaða og leggi 0,1 pró­sentu­stig til hækkunar hennar. Húsnæðisliðurinn hefur hækkað um­fram væntingar bankans þrjá mánuði í röð. Haf­steinn telur þó að draga muni úr hækkuninni, enda bendi bæði leigu- og íbúða­verðsvísitölur Húsnæðis- og mann­virkja­stofnunar til þess að fast­eigna­markaðurinn hafi kólnað. Leigu­verð hefur hækkað um 4,9% síðastliðið ár og íbúða­verð um 2,2%. Til saman­burðar hefur húsnæðisliður vísitölu neyslu­verðs hækkað um 6,6%, en hann bregst við breyttum aðstæðum á markaði með nokkurri töf. Matur og drykkjar­vörur eru talin hækka um 0,1% milli mánaða. Tólf mánaða hækkun mat­væla­verðs hefur hjaðnað úr 5,8% í 3,9% á síðustu þremur mánuðum. Á móti lækka ýmsar inn­fluttar vörur vegna sumarút­salna. Kvika spáir 2% lækkun kjarna­vara á borð við fatnað, hús­gögn og heimilistæki, sem dregur vísitöluna niður um 0,4 pró­sentu­stig. Lík­lega áfram yfir viðmiði kjara­samninga Verðlags­for­senda kjara­samninga miðast við að verðbólga verði komin niður í 4,7%. Spár bankanna benda hins vegar til þess að ólík­legt sé að viðmiðið náist á næstu mánuðum. Kvika spáir því að verðbólga hækki í 5,5% í ágúst, meðal annars vegna tíma­bundinna verðhækkana í ferðaþjónustu í kringum sól­myrkvann. Bankinn gerir síðan ráð fyrir að hún lækki í 5,1% í septem­ber og fari fyrst niður fyrir 5% í október, þegar hún mælist 4,9%. Meðal­tal spáa Arion banka, Ís­lands­banka og Lands­bankans hljóðar upp á 5,4% verðbólgu í ágúst, 5,43% í septem­ber og 5,1% í október. Bankarnir þrír gera því allir ráð fyrir að verðbólga verði enn yfir 4,7% viðmiðinu fram á haust. Arion og Ís­lands­banki spá 5,5% verðbólgu í septem­ber en Lands­bankinn 5,3%. Í október spáir Arion 5,1%, Ís­lands­banki 5,3% og Lands­bankinn 5,0%. Miðað við þessar spár þyrfti verðbólga að hjaðna hraðar en allir bankarnir gera nú ráð fyrir svo verðlags­for­senda kjara­samninganna næðist á næstu mánuðum. Vaxtaákvörðunin gæti staðið á hnífs­egg Júlímælingin er sú síðasta sem peninga­stefnu­nefnd Seðla­bankans fær fyrir vaxtaákvörðun sína 19. ágúst. Haf­steinn telur lík­legt að val nefndarinnar standi á milli óbreyttra vaxta og 0,25 pró­sentu­stiga hækkunar. Verðbólga í samræmi við spá Kviku myndi þýða að hún hefði ekkert hjaðnað frá síðasta fundi nefndarinnar í maí. Á móti vegur að hrávöru­verð hefur lækkað frá því í vor og að vaxta­hækkanir upp á sam­tals 0,5 pró­sentu­stig hafa þegar aukið aðhald peninga­stefnunnar. Haf­steinn telur því að mælist verðbólga undir spánni muni það auka líkur á óbreyttum vöxtum. Mælist hún hins vegar meiri en spáð er gæti það aukið líkur á frekari vaxta­hækkun.

Share this article