Innlent | Morgunblaðið | 19.7.2026 | 9:50 Jetten neitar tali um undanþágur Rob Jetten, forsætisráðherra Hollands, kannast ekki við að Íslendingum hafi verið nokkru heitið. AFP/Nicolas Tucat Andrés Magnússon [email protected] Setja bókamerki Tengdar fréttir Ísland og ESB „Harla ólíklegt að einhver tali við þig aftur af einhverju viti“ Segir utanríkisráðherra grafa undan eigin trúverðugleika Hafnar orðum Þorgerðar Sérlausn vegna flugs framlengd til 2030 Myndir: Jákvæðir nei-sinnar fjölmenntu » Fleiri tengdar fréttir Hollensk stjórnvöld kannast ekki við að ráðherrar eða embættismenn þeirra hafi sagt íslenskum stjórnvöldum að Ísland gæti fengið undanþágur, sérlausnir eða varanlega undanþágu frá sameiginlegri fiskveiðistefnu Evrópusambandsins (ESB) í hugsanlegum aðildarviðræðum. Þetta kemur fram í svari hollenska utanríkisráðuneytisins við fyrirspurn Morgunblaðsins, sem beint var til forsætisráðherra Hollands vegna nýlegra ummæla Þorgerðar Katrínar Gunnarsdóttur utanríkisráðherra. Hún sagði í viðtali að frétt Morgunblaðsins, um staðfestingu Robs Jettens forsætisráðherra Hollands á því að sameiginlega fiskveiðistefnan væri ófrávíkjanlegur hluti ESB-aðildar, væri ekki í samræmi við samtöl sín við hann eða kollega sína í ESB, án þess að tilfæra það nánar. Frétt af mbl.is „Harla ólíklegt að einhver tali við þig aftur af einhverju viti“ Ekkert rætt um undanþágur Morgunblaðið sendi því fyrirspurn í hollenska forsætisráðuneytið og spurði hvort Jetten, einhver ráðherra hans eða embættismenn hefðu rætt hugsanlegar aðildarviðræður Íslands og sjávarútvegsmál við Þorgerði eða aðra fulltrúa íslenskra stjórnvalda undanfarna mánuði. Í svarinu segir að hollensk stjórnvöld séu í sambandi við fulltrúa Íslands, nú síðast á hliðarlínu leiðtogafundar NATO í Ankara þar sem margháttað samstarf hafi verið rætt. „Ákvörðunin um að sækjast eftir aðild að ESB er alfarið undir íslensku þjóðinni komin. Hollensk stjórnvöld hafa ítrekað það við embættismenn ríkisstjórnar Íslands.“ Spurt var sérstaklega hvort einhver fulltrúi Hollands hefði sagt Þorgerði eða öðrum fulltrúum íslenskra stjórnvalda að Íslandi byðust sérlausnir eða undanþágur frá sameiginlegu fiskveiðistefnunni í aðildarviðræðum. Svarið var afdráttarlaust: „Nei. Það er ekki hollenskra stjórnvalda að segja fyrir um það.“ Þá var spurt hvort hollenskir ráðamenn hefðu sagt eða gefið í skyn að varanleg undanþága frá sameiginlegu fiskveiðistefnunni, eða fullt og varanlegt forræði yfir fiskveiðum í íslenskri lögsögu, væri möguleg fyrir Ísland sem fullgilt aðildarríki ESB. „Nei,“ var svarið. AFP/Adrian Dennis Hvoru segist satt frá? Þar stendur hnífurinn í kúnni, vegna þess að Þorgerði Katrínu utanríkisráðherra hefur að undanförnu orðið tíðrætt um að „varanlegar undanþágur“ yrðu í boði ef aðildarviðræður hæfust á ný. Þegar yfirlýsing Jettens um hið gagnstæða komst í hámæli sagði utanríkisráðherra að það væri ekki í samræmi við orð hans við sig og vísaði til fleiri samtala „meðal annars við Hollendinga og mína kollega“. Þá hefur utanríkisráðherra sagt í viðtali að Costas Kadis sjávarútvegsstjóri ESB hafi „stafað það ofan í“ íslensk stjórnvöld að unnt væri að finna sérlausnir og „draga fram varanlegar undanþágur“, þó að sjálfur hafi hann – á opinberum vettvangi a.m.k. – ævinlega farið með sömu varfærnu þuluna um mögulegar aðildarviðræður og ekkert sagt um hvað þar gæti verið í boði. Þetta tal hefur ljóslega borist út fyrir landsteinana, því Jetten var spurður um þetta í sérstakri þingumræðu í neðri deild hollenska þingsins 16. júní, að Íslendingum væri ætlað sérstakt svigrúm í aðildarviðræðum, og hvort afstaða hollensku ríkisstjórnarinnar væri ekki sú að sameiginlega fiskveiðistefnan stæði óhögguð og að ríki sem vildi fulla aðild að ESB yrði að undirgangast hana. Jetten svaraði stutt: „Rétt, já.“ Frétt af mbl.is Hafnar orðum Þorgerðar Fiskveiðistefnan ófrávíkjanleg Í svari hollenska stjórnarráðsins til Morgunblaðsins er þessi afstaða staðfest og drepið á að í þinginu hafi Jetten sagt að fiskveiðistefna ESB væri hluti af aðildarpakkanum. Það hefði einnig komið fram í þingsályktun, sem 146 þingmenn af 150 hefðu greitt atkvæði, að sameiginlega fiskveiðistefnan væri ófrávíkjanlegur hluti reglusafns ESB. Það kynni enda að hafa alvarlegar afleiðingar fyrir hollenskan sjávarútveg ef aðildarríki fengi undanþágur frá sjávarútvegsreglum sambandsins. Ekki fékkst beint svar við því hvort hollensk stjórnvöld gerðu greinarmun á tímabundinni aðlögun í aðildarviðræðum og varanlegum undanþágum; ótímabært væri að fjalla um einstök tilvik fyrr en fyrir lægi ósk Íslendinga um endurlífgun aðildarviðræðna. En svo segir í framhaldinu að aðildarsamningar feli stundum í sér aðlögunarfresti, sem séu tímabundnir í eðli sínu, en þurfi að vera stuttir og hóflegir að umfangi og áhrifum. Frétt af mbl.is Segir utanríkisráðherra grafa undan eigin trúverðugleika Svörin á eina leið Þessi svör eru í góðu samræmi við svörin í þinginu og raunar afar svipuð og Maria Reumert Gjerding umhverfisráðherra Danmerkur veitti Evrópunefnd danska þingsins nýlega um hugsanlega aðild Íslands. Gildi fiskveiðistefnunnar var áréttað og sagði ráðherrann að ekkert núverandi aðildarríki hefði, svo vitað væri, undanþágu á fiskveiðisviðinu. Þó að það sé ekki á valdi aðildarríkjanna skiptir afstaða þeirra öllu máli. Verði gengið til aðildarviðræðna og þær leiddar til lykta þurfi alltaf að bera aðildarsamninginn undir þau aðildarríki sem fyrir eru. Hvert og eitt þeirra hafi þar neitunarvald. Loks leitaði Morgunblaðið svara hjá framkvæmdastjórn ESB vegna þeirra ummæla Þorgerðar Katrínar að Costas Kadis hefði „stafað það ofan í“ íslensk stjórnvöld að varanlegar undanþágur væru í boði. Talsmaður framkvæmdastjórnarinnar svaraði að höfðu samráði við Kadis, en vildi hvorki staðfesta það né neita. „Framkvæmdastjórnin tjáir sig ekki um ummæli um ummæli,“ sagði í svarinu. Hins vegar var svo endurtekin fyrrnefnd þula Kadis úr Íslandsheimsókninni, hann vildi ekkert segja umfram það, sem hugsanlega má lesa eitthvað í. En engu er hægt að slá föstu um það frekar en lýsingar utanríkisráðherra. Morgunblaðið spurði Jetten forsætisráðherra hvenær þau Kristrún Frostadóttir forsætisráðherra hefðu ræðst við, en hann hafði sagt í þinginu að hann virti bón hennar um að ESB-ríki létu þjóðaratkvæðagreiðsluna hér á landi afskiptalausa. Í svarinu segir að það hafi gerst í Helsinki hinn 26. mars, á jaðri leiðtogafundar JEF-hópsins svonefnda, þar sem tíu norðlæg NATO-ríki undir forystu Breta eiga sérstakt samráð um varnar- og öryggismál. Svara um þetta var leitað hjá Kristrúnu á mánudag, en þau hafa ekki borist enn. Óvenjuleg viðbrögð Þorgerðar Katrínar vekja athygli Sakaði Jetten um að hafa gerst tvísaga Þorgerður Katrín Gunnarsdóttir utanríkisráðherra brást hart við frétt Morgunblaðsins í liðinni viku um orð Robs Jettens forsætisráðherra Hollands í hollenska þinginu, sem hún sagði ekki í samræmi við sín samtöl við hann. Hún sagði fréttina ekki heldur í takt við sín samtöl, „meðal annars við Hollendinga og mína kollega“ og gerði lítið úr þýðingu yfirlýsingar Jettens í þinginu. Fréttina vildi hún fremur rekja til hagsmunagæslu á vegum blaðsins en orða forsætisráðherrans, án þess þó að gera efnislegar athugasemdir við hana. Með ummælum sínum sakaði Þorgerður Katrín forsætisráðherrann um að hafa orðið tvísaga, sem er fátítt í samskiptum vinaþjóða. Eins virtist hún byggja meira á ótilgreindum samtölum en opinberri stefnuyfirlýsingu hollensku stjórnarinnar um að sameiginlega fiskveiðistefnan væri ófrávíkjanlegur hluti af fullri aðild að ESB. Af samskiptayfirliti utanríkisráðherra frá í vor verður ekki séð að þau Jetten hafi átt fund, en í svari hans til Morgunblaðsins kemur fram að þau hafi ræðst við á göngunum á NATO-fundi í júlí. Morgunblaðið sendi Þorgerði Katrínu Gunnarsdóttur spurningar um þetta á mánudag, en svör hafa ekki borist. Ræddi málið við Kristrúnu í Helsinki Morgunblaðið spurði Jetten forsætisráðherra hvenær þau Kristrún Frostadóttir forsætisráðherra hefðu ræðst við, en hann hafði sagt í þinginu að hann virti bón hennar um að ESB-ríki létu þjóðaratkvæðagreiðsluna hér á landi afskiptalausa. Í svarinu segir að það hafi gerst í Helsinki hinn 26. mars, á jaðri leiðtogafundar JEF-hópsins svonefnda, þar sem tíu norðlæg NATO-ríki undir forystu Breta eiga sérstakt samráð um varnar- og öryggismál. Svara um þetta var leitað hjá Kristrúnu á mánudag, en þau hafa ekki borist enn. Fáðu aðgang að þessari grein Með áskrift færðu fullan aðgang að öllum læstum greinum Árvakurs — vandað, fjölbreytt og traust efni, hvar og hvenær sem er. Þannig styður þú íslenska fjölmiðlun og hjálpar okkur að halda áfram að segja sögurnar sem skipta máli. Tryggðu þér aðgang núna. Skoða áskriftarleiðir Innskráning Gleymt lykilorð? Kennitala: Lykilorð: Ertu ekki með notendaaðgang? Fara í nýskráningu . Fáðu þér áskrift til að lesa áfram Þú ert innskráð(ur) sem ... en ert ekki með áskrift. Aðgangur að þessari frétt í fullri lengd krefst áskriftar að Morgunblaðinu, rafræns aðgangs á borð við vikupassa eða séráskriftar að viðkomandi efnisflokki á mbl.is. Kynntu þér áskriftarleiðirnar Ég er nú þegar áskrifandi Ég er ekki með notendaaðgang Tengdar fréttir Ísland og ESB „Harla ólíklegt að einhver tali við þig aftur af einhverju viti“ Segir utanríkisráðherra grafa undan eigin trúverðugleika Hafnar orðum Þorgerðar Sérlausn vegna flugs framlengd til 2030 Myndir: Jákvæðir nei-sinnar fjölmenntu » Fleiri tengdar fréttir Nánar um málið í Morgunblaðinu Áskrifendur: Lesa blaðið hér Blogga um frétt Nánar um málið í Morgunblaðinu Áskrifendur: Lesa blaðið hér Nýjast á mbl.is » Jetten neitar tali um undanþágur Facebook lá niðri í morgun Tekist að slökkva eld í byggð en ekki í skóginum „Það býr villidýr í öllum veiðikonum“ Lögreglan hafði óvænt afskipti af Haaland Umræðan Land, þjóð og tunga á þjóðveldisöld Barnaleg nálgun Meira í Umræðunni » Fleira áhugavert Segir utanríkisráðherra grafa undan eigin trúverðugleika Ekki í mínum villtustu draumum Jetten neitar tali um undanþágur Vilja sameina fólk í sköpun og gleði Mest lesið Í gær