Framtíð Evrópu veltur á að tryggja samkeppnishæfni álfunnar um leið og við stöndum vörð um grunngildi hennar. Við megum með réttu vera stolt af þeim miklu kröfum sem gerðar eru á innri markaðnum okkar. Þessar miklu kröfur geta veitt öflugt samkeppnisforskot, stutt við verðmæti og gæði evrópskra vara og tryggt að efnahagslíf okkar sé sjálfbært og sanngjarnt. Eftir því sem alþjóðamarkaðir og tæknin þróast geta þó jafnvel vel útfærðar reglur orðið úreltar eða of flóknar. Þetta hefur einnig áhrif á getu Evrópu til að keppa við hraðskreiðari hagkerfi eins og ályktað var í skýrslunni (haustið 2024) um framtíð samkeppnishæfni Evrópu eftir Mario Draghi, fyrrverandi seðlabankastjóra Evrópu og einn merkasta hagfræðing álfunnar. Krafan sem nú er uppi um einfaldara regluverk kemur bæði frá æðstu pólitísku stöðum og frá hagsmunaaðilum í atvinnulífinu, ekki síst litlum og meðalstórum fyrirtækjum sem oft skortir úrræði til að glíma við íþyngjandi reglugerðir. Til að bregðast við þessum veruleika þarf afgerandi og samstilltar aðgerðir eins og þær sem ESB grípur til um þessar mundir í markvissri viðleitni sinni til að draga úr skriffinnsku án þess að skerða grunnstyrkleika innri markaðarins. Framkvæmdastjórn Evrópusambandsins hefur sett sér markmið um að minnka reglubyrði um að minnsta kosti 25% fyrir öll fyrirtæki og um að minnsta kosti 35% fyrir lítil og meðalstór fyrirtæki. Eftirfarandi er á meðal aðgerða sem þegar hefur verið gripið til: Tillögur um einföldun, þar á meðal tíu „bandormstillögur“ (e. omnibus package ), voru lagðar fyrir ráðið og Evrópuþingið til samþykktar á árinu 2025 og fleiri eru væntanlegar árið 2026. Tillögurnar taka til allt frá stafvæðingu til sjálfbærni og áætlað er að þær komi til með að spara fyrirtækjum og stjórnvöldum 15 milljarða evra (2.150 milljarða íslenskra króna) í umsýslukostnað árlega þegar þær hafa verið innleiddar að fullu. Í mars á þessu ári kynnti framkvæmdastjórn Evrópusambandsins EU Inc., nýja sameiginlega reglubók á sviði fyrirtækjaréttar sem gildir um allt ESB og einfaldar stofnun, rekstur og vöxt fyrirtækja um allt sambandið þar sem ekki þarf lengur að kljást við mörg mismunandi landsbundin kerfi. Tillagan kveður m.a. á um hraðari (innan tveggja sólarhringa), ódýrari (að hámarki 100 evrur) og fullkomlega stafræna skráningu fyrirtækja með það að markmiði að leysa úr læðingi raunverulega möguleika innri markaðarins og ýta undir vöxt og aukna samkeppnishæfni. Í apríl kynnti framkvæmdastjórn Evrópusambandsins áætlun sína um að nútímavæða lagasetningu ESB. Með orðsendingu sinni um „einfaldara, skýrara og betur framfylgt regluverk í ESB“ setur framkvæmdastjórnin fram raunhæfar aðgerðir til að tryggja að lög séu skýrari, einfaldari, skilvirkari í framkvæmd, byggð á traustum gögnum og í betra samræmi við þarfir borgara og fyrirtækja. Í orðsendingunni er einnig að finna aðgerðaáætlun um „djúphreinsun í regluverki“ og ráðstafanir á borð við stuðning við aðildarríki ESB til að forðast innlendar viðbótarreglur („gullhúðun“) sem skaða innri markaðinn. Nú spyr kannski einhver hvernig þetta skipti máli fyrir Ísland. Einföldunaraðgerðir ESB munu gagnast Íslandi þar sem Ísland mun smám saman taka upp margar af þessum einfölduðu reglum í gegnum samninginn um Evrópska efnahagssvæðið (EES). Þetta gæti í raun leitt til minni kostnaðar og einfaldari ferla fyrir íslensk fyrirtæki, ekki síst lítil og meðalstór fyrirtæki. Skilvirk viðskipti við ESB verða einnig aukin með stafrænum tollum og stöðluðu verklagi sem dregur úr töfum og kostnaði íslenskra útflytjenda sem starfa innan EES. Þetta var enn frekar áréttað á málþingi í Reykjavík fyrr á þessu ári, sem sendinefnd ESB á Íslandi stóð fyrir ásamt öðrum, þar sem leiðtogar í atvinnulífinu og stjórnmálamenn ræddu um ávinninginn fyrir Ísland. Á annað hundrað manns fylgdist með á staðnum og á netinu og ber það ánægjulegan vott um hve mikill áhugi er fyrir einföldunarverkefninu og mögulegum áhrifum þess á samkeppnishæfni hér á Íslandi og í Evrópu allri. Upptaka af málþinginu er aðgengileg á heimasíðu sendinefndar ESB, www.esb.is. Það er einnig góðs viti að einföldun regluverksins skuli vera fyrsti liðurinn í aðgerðaáætluninni fyrir Atvinnustefnu Íslands – vaxtarplan til 2035 , sem kynnt var í apríl síðastliðnum. Þar segir að sú einföldun reglna sem nú er í undirbúningi innan Evrópusambandsins verði sett í forgang þegar kemur að upptöku í EES-samninginn og innleiðingu á Íslandi. Í grunninn snýst samkeppnishæfni um meira en hagvöxt. Hún snýst um störf, laun og lífsviðurværi fólks um alla Evrópu. Einföldun regluverks er ekki markmið í sjálfu sér heldur leið til að skapa öflugra og sveigjanlegra hagkerfi þar sem fyrirtæki geta einbeitt sér að nýsköpun og stækkun í stað þess að glíma við skrifræði. Næsta skref er að tryggja að þessar umbætur séu framkvæmdar á skilvirkan hátt svo að fyrirtæki jafnt sem borgarar geti uppskorið ávinninginn að fullu. Það er mikilvægt að við höldum áfram að einfalda regluverk og vinna að því í sameiningu að skapa einfaldari og samkeppnishæfari Evrópu. Höfundur er sendiherra ESB á Íslandi. Greinin birtist fyrst í Viðskiptablaðinu .