Benedikt Gíslason, bankastjóri Arion banka, vísaði í erindi sínu á fundi SFF í hádeginu í umfjöllun Þórðar Snæs Júlíussonar, núverandi framkvæmdastjóra þingflokks Samfylkingarinnar, í Kjarnanum frá árinu 2014 máli sínu til stuðnings um að hækkun bankaskatts verði greidd af almenningi með einum eða öðrum hætti í ljósi víðtæks eignarhalds almennings á bönkunum. Benedikt benti á að almenningur eigi beint og óbeint um 78% af öllu hlutafé íslensku viðskiptabankanna. Þarvísaði hann þar til eignarhalds í gegnum lífeyrissjóði, eignarhald ríkisins á Landsbankanum og beinni þátttöku almennra fjárfesta, t.d. í almennu hlutafjárútboði Íslandsbanka síðasta sumar. Forsíðufyrirsögn umrædds tölublaðs Kjarnans var „Við borgum“ þar sem Þórður Snær fjallaði um hækkun sérstaka bankaskattsins í tíð ríkisstjórnar Framsóknarflokksins og Sjálfstæðisflokksins. Þess má geta að fyrirsögn greinarinnar inni í blaðinu var: „Heimilin borga bankaskattinn“. Sjá einnig Birta leiðréttingu að höfðu samráði við Kaup­höllina Benedikt sagði því viðeigandi að rifja upp framangreinda frétt Kjarnans frá árinu 2014 þar sem gagnrýnd var veruleg hækkun á bankaskatti til að fjármagna skuldaleiðréttinguna. Bankaskatturinn á þeim tíma var einnig lagður á slitabú föllnu bankanna. „Þá dró Kjarninn þá ályktun að það erum við sem borgum, „við“ erum þá almenningur í landinu. Þá var reyndar eignarhaldið af tveimur bönkum í eigu erlendra kröfuhafa fyrst og fremst. Þannig að ef eitthvað er þá erum við að borga enn meira núna,“ sagði Benedikt. Guðrún las upp úr greininni Guðrún Hafsteinsdóttir, formaður Sjálfstæðisflokksins, vitnaði einnig í skrif Þórðar Snæs, sem hún kallaði „talsmann ríkisstjórnarinnar“, frá árinu 2014 og las upp eftirfarandi texta úr greininni: „Það virðist því ljóst að kostnaði nýju bankanna vegna bankaskattsins verður, að minnsta kosti að hluta, velt yfir á almenning, sem mun þurfa að borga hærri vaxtagreiðslur af lánum sínum og fá minni ávöxtun af innlánum sínum.“ Daði Már Kristófersson fjármálaráðherra, sem tók þátt í pallborðsumræðum ásamt Guðrúnu, bætti þá við að ekki væri verið að deila um hvort þessi skattur væri jákvæður eða ekki. „Það eru ekki fyrirtæki sem borga, þau innheimta“ Í erindi sínu dró Benedikt upp meðfylgjandi töflu sem sýnir samanburð á skattaumhverfi banka á Norðurlöndunum. „Það má segja að þessi háa skattlagning hefur klárlega áhrif á samkeppnishæfni Íslands og því miður hefur neikvætt viðhorf til þessarar þjónustu einnig haft áhrif á lánshæfismat,“ sagði Benedikt og bætti við að þetta geti haft áhrif á áhuga fjárfesta við að fjármagna þessa starfsemi. Sjá einnig „Við erum boxpúðinn“ „Því miður á þetta jafnvel við um aðrar atvinnugreinar eins og sjávarútveg, fiskeldi og ferðaþjónustu - við erum að sjá aukna skattlagningu. Þá er gott að rifja upp orð Ronald Reagan: „Það eru ekki fyrirtæki sem borga, þau innheimta.“ Tafla tekin úr glærukynningu Benedikts. Skattbyrðin talsvert hærri en á hinum Norðurlöndunum Benedikt varpaði einnig fram eftirfarandi samanburði á skatthlutfalli nokkurra norrænna banka, sem miðast við heildarskattgreiðslur sem hlutfall af rekstrartekjum á árinu 2025. Íslensku viðskiptabankarnir eru þar með talsvert hærri skattbyrði en aðrir norrænir bankar í samburðinum. Hann sagði þó ekki hægt að skrifa hærra skatthlutfall á minni samkeppni á Íslandi en í nágrannalöndum og vakti aftur athygli á að hreyfanleiki neytenda mælist mestur á Íslandi meðal Evrópuríkja. Sjá einnig Hreyfan­leikinn mestur á Ís­landi Hann sagði hagræðingu í bankaþjónustu á undanförnum árum, sem megi að stórum hluta rekja til innleiðingu og þróunar stafrænnar tækni, hafa verið skilað svo vel til neytenda að arðsemi í bankageiranum mælist sú lægsta á Íslandi, í samanburði meðal Evrópuríkja. Benedikt benti á að hreinar vaxtatekjur sem hlutfall af eigin fé hjá íslenskum bönkum séu sambærilegar og á öðrum evrópskum bankamörkuðum. Hærri vaxtamun og vaxtatekjur íslenskra banka, eins og þær birtast í ársreikningum, megi einkum rekja til hærra vaxtastigs og að íslensku bankarnir séu með meira eigið fé bundið í sínum rekstri. „Út af ólíkum eiginfjárreglum, út frá staðlaðri aðferð í stað innri matsaðferð, þá er bundið eigið fé í okkar rekstri 77-144% meira heldur en hjá þessum þremur stóru norrænu bönkum. Það býr eðlilega til vaxtamun og hærri vaxtatekjur vegna þess að þetta eigið fé er að auðvitað að ávaxta sig hið minnsta á stýrivöxtum Seðlabankans.“ Benedikt vísaði einnig í að vaxtamunur óverðtryggðra útlánsvaxta til heimila og á óbundnum sparireikningum hafi lækkaði talsvert á undanförnum árum. „Þessi vaxtamunur er að mælast hér lægri heldur en nánast alls staðar annars staðar í Evrópu sem segir auðvitað aðra sögu en sá vaxtamunur sem er birtur í reikningum bankanna.“ 5% arðsemi umfram áhættulausa vexti Staðreyndin sé sú að stýrivaxtastig sé mjög hátt á Íslandi auk þess sem efnislegt eigið fé viðskiptabankanna þriggja nam 761 milljarði króna í árslok 2025. „Ef við ávöxtum þessa 761 milljarð á 7,66% vöxtum, sem voru meðal stýrivextir í fyrra, þá fáum við það út að það eru 58 milljarðar í vaxtatekjur bara af þessu eigin fé, sem þýðir að starfsemin sem var að skapa 36 milljarða. Þetta er 5% arðsemi umfram áhættulausa vexti. Það er nú allt sem það er.“ Í þessu samhengi sést hversu lítil arðsemi sé af bankaþjónustu á Íslandi í samanburði við nágrannalönd, að sögn Benedikts. „Við erum að sjá samkvæmt þessum mælingum meiri samkeppni á fjármálamarkaði en þekkist í Evrópu, hvort sem það er á fákeppnismörkuðum eða þar sem það eru fleiri aðilar að keppa en bara þrír eða fjórir. Hluthafar íslenskra fjármálafyrirtækja fá minni arð en þekkist á Norðurlöndum - það er bara staðreynd, tölurnar tala sínu máli - og fjármálafyrirtækin eru að leggja meira umtalsvert meira til samfélagsins hér á landi en á Norðurlöndum. Þannig að mín niðurstaða af þessu, hafandi skoðað þetta og fylgst með þessari starfsemi 28 ár, er að íslenskir bankar eru að gera vel bæði fyrir viðskiptavini og samfélagið. Þess vegna er að mínu mati umhugsunarvert að það skuli síðan leiða til enn meiri skattahækkana. Ég held að við þurfum að spyrja okkur hvort við séum einfaldlega á réttri leið.