Samtök fyrirtækja í sjávarútvegi (SFS) lýsa miklum áhyggjum af fyrirliggjandi frumvarpi atvinnuvegaráðherra um lagareldi. „Meginvandinn er sá að fyrirhuguð gjaldtaka tekur ekkert tillit til raunverulegrar afkomu greinarinnar, þrátt fyrir að það hafi verið markmið frumvarpsins,“ segir í tilkynningu á vef samtakanna. Langhæsta skattheimtan í „núllhagnaðarstöðu“ Samkvæmt greiningu sem norska ráðgjafarfyrirtækið Menon Economics er fyrirhugað íslenskt skattkerfi á fiskeldi verði meira íþyngjandi en skattkerfi helstu samkeppnislanda þegar tekið er tillit til þess að íslensk framleiðsla býr við hærri kostnað og almennt lægra afurðaverð en framleiðendur í Noregi og Færeyjum. Í greiningunni sé sérstaklega bent á að lágmarksgjald í frumvarpinu valdi því að stór hluti skattbyrðinnar verði í reynd óháður afkomu fyrirtækja. Í núllhagnaðarstöðu, þegar tekjur standa rétt undir kostnaði, verði skattbyrði samkvæmt íslenska kerfinu meiri en í samanburðarlöndum. „Afleiðing boðaðrar aðferðar frumvarpsins er sú að íslensk fyrirtæki munu standa frammi fyrir meiri skattheimtu en samkeppnisaðilar á sama tíma og framlegð þeirra er minni. Það er rakin uppskrift að lakari samkeppnishæfni.“ Meðfylgjandi mynd fylgdi með umsögn SFS við frumvarp atvinnuvegaráðherra um lagareldi. SFS segja að á árunum 2023-2025 hafi samanlagt rekstrartap fyrirtækja í sjókvíaeldi numið tæpum 20 milljörðum króna. Á sama tíma hafi fyrirtækin greitt yfir 6 milljarða króna í sértæk gjöld og skatta til ríkis og sveitarfélaga. „Vandfundin er atvinnugrein þar sem fyrirtæki í taprekstri greiða svo há sértæk gjöld. En það er líka erfitt að finna atvinnugrein sem hefur jafn mikla getu til að auka útflutningstekjur og ýta undir fjárfestingu í skynsamlegu gjalda- og regluumhverfi.“ Samtökin segja jafnframt mikilvægt að hafa í huga þegar rætt er um auðlindagjöld og sérstaka skattheimtu að slík gjöld séu almennt réttlætanleg þegar um er að ræða umframávöxtun eða auðlindarentu. „En þegar arðsemi greinarinnar hefur verið lítil eða engin um árabil vakna eðlilega þær áhyggjur að verið sé að leggja skatta á fjárfestingu og áhættutöku. Það er háskaleikur.“ SFS segja að fyrir liggja áform um fjárfestingar sem nema tugum milljarða króna á næstu árum. Það gæti stuðlað að því að framleiðsla aukist verulega, útflutningsverðmæti margfaldist og hundruð nýrra starfa verði til. „Það þarf enn fremur að hafa í huga að íslenskt fiskeldi býr við aðrar og erfiðari aðstæður en keppinautarnir. Sjórinn er kaldari, framleiðsluferlar lengri og fjarlægðir til markaða meiri. Þar að auki er stoðkerfi greinarinnar enn að byggjast upp. Þessar aðstæður kalla ekki á lakara regluverk eða minni kröfur, heldur á skynsamlegt jafnvægi milli samfélagslegra hagsmuna og samkeppnishæfni atvinnugreinarinnar.“