Security News

Cybersecurity news aggregator

🏦
INFO News Viðskiptablaðið

„Gengi krónu gletti­lega stöðugt þótt ýmis­legt hafi gengið á“

  • What: Analysis of the Icelandic króna's stability
  • Impact: Economic insights from a financial expert
Read Full Article →

Gengi krónunnar hefur verið óvenju stöðugt undan­farin misseri þótt veru­legur við­skipta­halli hafi verið við útlönd og ýmis­legt gengið á bæði innan­lands og utan. Þetta kemur fram í greiningu Jóns Bjarka Bents­sonar, aðal­hag­fræðings Ís­lands­banka. „Undan­farin ár hefur gengi krónu verið gletti­lega stöðugt þótt ýmis­legt hafi gengið á innan­lands sem utan,“ segir Jón Bjarki í greiningunni. Hann bendir á að meðal­gengi krónunnar, miðað við gengis­vísitölu Seðla­banka Ís­lands, hafi verið nánast það sama árin 2023 og 2024. Þrátt fyrir sveiflur innan hvors árs fyrir sig hafi heildar­myndin því verið óvenju stöðug. Eftir lítils­háttar styrkingu í fyrra hefur krónan síðan sótt frekar í sig veðrið það sem af er ári. Jón Bjarki segir að meðal­gengi krónunnar í apríl hafi verið ríf­lega 2% sterkara en í desember 2025 miðað við gengis­vísitölu Seðla­bankans. Stöðug­leikinn er at­hyglis­verður í ljósi þess að við­skipta­halli hefur verið viðvarandi síðustu ár. Jón Bjarki segir þó að gjald­eyris­flæði vegna utan­ríkis­við­skipta hafi verið hag­felldara en ætla mætti við fyrstu sýn. „Við­skipta­hallinn var að miklum hluta fjár­magnaður beint af er­lendum aðilum,“ segir hann. Þá hafi sterk háönn í ferðaþjónustu í fyrra haft meiri áhrif á gjald­eyris­markað en ella, meðal annars vegna þess að lítið hafi verið selt fram­virkt af gjald­eyris­tekjum sumarsins. Einnig hafi gjald­eyris­kaup líf­eyris­sjóða verið með minna móti og er­lend lán­taka fyrir­tækja all­nokkur. Jón Bjarki segir ýmis­legt enn styðja við krónuna til skemmri tíma. Þar nefnir hann minnkandi við­skipta­halla, sterka er­lenda stöðu þjóðar­búsins, myndar­legan gjald­eyris­forða Seðla­bankans, traustar stoðir hag­kerfisins og áfram­haldandi vaxta­mun við útlönd. „Sem fyrr styður eitt og annað við krónuna á næstunni,“ segir hann. Raungengi hækkað Á móti geti þó gefið á bátinn ef næsti ferðaþjónustu­vetur verður slakur, ef veru­lega dregur úr inn­flæði er­lends fjár­magns til fjár­festinga hér á landi eða ef við­skipta­kjör rýrna á næstu fjórðungum. Þótt nafn­gengi krónunnar hafi verið stöðugt segir Jón Bjarki að raun­gengið hafi hækkað tals­vert. Það skýrist af því að laun og verðlag hafa hækkað hraðar á Ís­landi en í helstu við­skiptalöndum, auk þess sem nafn­gengi krónunnar hefur styrkst lítil­lega. Raun­gengi er mæli­kvarði á sam­keppnis­stöðu hag­kerfisins. Hátt raun­gengi getur þrengt að út­flutnings­greinum og aukið líkur á að gengið þurfi síðar að leiðréttast. „Raun­gengi krónu verður þó að líkindum áfram hátt í sögu­legu sam­hengi,“ segir Jón Bjarki. ann bendir jafn­framt á að þar sem laun og verðlag hækki hraðar hér á landi en í við­skiptalöndum fari vart hjá því að nafn­gengi krónunnar þurfi að gefa eftir þegar fram líða stundir. „Þar sem laun og verðlag hækka hraðar hér en í við­skiptalöndum fer þó ekki hjá því að nafn­gengi krónu þurfi að gefa eftir síðar meir,“ segir hann. Ís­lands­banki spáir þó ekki snarpri gengis­leiðréttingu. Í ný­legri þjóðhags­spá bankans er gert ráð fyrir hæg­fara veikingu krónunnar fremur en skyndi­legu falli. Sam­kvæmt spánni verður krónan að jafnaði um 5% veikari í lok spátímans en hún var í árs­lok 2025. Það jafn­gildir því að evran kosti um 153 krónur og Bandaríkja­dalur um 132 krónur í lok spátímans, miðað við gengi þessara mynta í árs­lok 2025. „Gengis­spá okkar gerir ráð fyrir hæg­fara veikingu fremur en snarpri leiðréttingu,“ segir Jón Bjarki. Hann tekur þó fram að óvissa um gengis­spár sé alltaf veru­leg. Niður­staðan er því tvíþætt. Krónan hefur reynst stöðugri en margir hefðu vænst miðað við við­skipta­halla og óvissu síðustu ára. En undir yfir­borðinu hefur raun­gengi hækkað og sam­keppnis­staða út­flutnings­greina veikst. Að mati Ís­lands­banka bendir það til þess að krónan geti haldið velli enn um sinn en þurfi að öllum líkindum að gefa eftir síðar.

Share this article