Ríkisútvarpið ætlar að helga Silfrið í kvöld þjóðaratkvæðagreiðslunni 29. ágúst og aðildarviðræðum við Evrópusambandið. Það er eðlilegt og raunar sjálfsagt að slíkt stórmál fái rými í einum helsta umræðuþætti landsins. Það sem vekur hins vegar athygli er valið á viðmælendum. Samkvæmt kynningu RÚV verður rætt við Stefán Hauk Jóhannesson, sendiherra og fyrrverandi aðalsamningamann Íslands í aðildarviðræðum við ESB árin 2009 til 2013. Í síðari hluta þáttarins koma svo Gylfi Magnússon hagfræðiprófessor, Margrét Einarsdóttir lagaprófessor, Kolbeinn Árnason ráðuneytisstjóri atvinnuvegaráðuneytisins og Vilborg Ása Guðjónsdóttir alþjóðastjórnmálafræðingur. Þetta kann allt að vera hið ágætasta fólk, menntað og málefnalegt. En það er ekki þar með sagt að samsetningin sé óumdeild. Þvert á móti vakti kynning RÚV strax athygli fyrir það sem margir töldu vera afgerandi slagsíðu í eina átt. Hjörtur J. Guðmundsson, alþjóðastjórnmálafræðingur og ritstjóri vefsíðunnar Stjórnmálin.is, orðaði það svo undir færslu RÚV: „Svo gott sem 100% slagsíða. Helst Kolbeinn en hann er hins vegar ráðuneytisstjóri núna hjá ráðuneyti Hönnu Katrínar Viðreisnarráðherra.“ Fleiri tóku í sama streng. Einn spurði hvort „af hverju bara já-fólk“ væri í þættinum. Hjörtur J. Guðmundsson hefur skrifað fjölmarga pistla um galla ESB. Annar sagði einfaldlega að RÚV hefði ekki áhuga á viðhorfi þeirra sem segja nei. Þótt orðfærið í athugasemdakerfinu sé misjafnlega fágað er spurningin sem þar birtist fullkomlega gild: Hvernig getur það staðist að ríkismiðill, sem á að þjóna öllum landsmönnum og gæta jafnvægis í umfjöllun um stærstu pólitísku ágreiningsmál þjóðarinnar, setji upp Evrópusambandsumræðu þar sem svo virðist sem andstæðingar aðildar fái lítið sem ekkert vægi? Þetta verður að teljast sérstakt en þjóðin á að greiða atkvæði um hvort hefja eigi aðildarviðræður við Evrópusambandið á ný. Í slíkri stöðu skiptir traust til RÚV miklu máli, en stofnunin fær tæplega 7 milljarða árlega frá skattgreiðendum. Það er ekki nóg að segja að viðmælendur séu sérfræðingar. Sérfræðingar hafa líka afstöðu, sögu og tengsl og nálgun. Í jafn pólitísku máli og aðildarviðræðum við ESB skiptir samsetning viðmælenda máli. Ef allir virðast koma úr svipuðum hugmyndaheimi verður niðurstaðan ekki opin umræða heldur stýrð umgjörð. Nýverið kom fram á vef Vísindavefsins að orðalag á borð við að fyrirtæki „flýi krónuna“ væri áróðurskennt. Slíkt orðalag hefur þó ítrekað ratað inn í fréttaflutning, meðal annars hjá RÚV. Þegar ríkismiðill notar gildishlaðið orðfæri um gjaldmiðil landsins og setur síðan upp ESB-umræðu þar sem gagnrýnendur telja slagsíðuna öllum augljósa, er ekki skrýtið að spurt sé hvort stofnunin sé að gæta nægilegs hlutleysis. Það er auðvitað eðlilegt að ræða Evrópusambandið. Það er eðlilegt að ræða kosti aðildarviðræðna, evru, stærri markaðar og mögulegra breytinga á stöðu Íslands. En það er jafn eðlilegt að ræða valdaframsal, sjávarútveg, landbúnað, fullveldi, peningamál, regluverk, kostnað, lýðræðislegt umboð og reynslu þeirra þjóða sem hafa farið inn í sambandið. Sjá einnig Segir áróðurskennt að tala um að fyrirtæki flýi krónuna